Hai vấn đề không đồng nhất
Theo giải thích thống kê, người thất nghiệp không có việc làm, đang tìm và sẵn sàng làm việc trong thời kì tham chiếu. Người thiếu việc làm đã có việc, thực tế làm dưới 35 giờ/tuần, mong muốn và sẵn sàng làm thêm.
Không coi mọi người hiện không làm việc là thất nghiệp; cũng không coi ai làm ít giờ đều thiếu việc làm nếu chưa xét mong muốn, khả năng làm thêm.
Hai chỉ tiêu trong độ tuổi lao động
Đơn vị: %. Nguồn số liệu: bảng 8.3, SGK trang 42, năm 2024.
| Chỉ tiêu | Thành thị | Nông thôn |
|---|---|---|
| Thất nghiệp | 2,53 | 2,04 |
| Thiếu việc làm | 1,29 | 2,22 |
Tỉ lệ thất nghiệp thành thị cao hơn 0,49 điểm phần trăm; thiếu việc làm nông thôn cao hơn 0,93 điểm. Không cộng hai chỉ tiêu thành một tỉ lệ thất nghiệp chung.
Tỉ lệ thấp chưa đo hết chất lượng việc làm
SGK nêu hầu hết lao động có việc làm, nhưng việc làm giản đơn, năng suất và thu nhập thấp vẫn phổ biến. Chỉ một tỉ lệ thất nghiệp chưa đủ kết luận mọi việc làm đều bền vững hoặc phù hợp kĩ năng.
Phân tích cần xét cả cơ hội, chất lượng, thời gian làm việc và điều kiện từng khu vực. Không dùng nhận xét chung để khẳng định mọi cá nhân ở thành thị hay nông thôn có cùng hoàn cảnh.
Bài luyện
Trường hợp nào phù hợp khái niệm thất nghiệp được bài nêu?
Chưa đủ các điều kiện được nêu.
Đó là tình trạng thiếu việc làm theo giải thích trong bài.
Mong muốn đổi ngành chưa tự là thất nghiệp.
Đúng. Phải xét đồng thời trạng thái không có việc, tìm việc và sẵn sàng làm việc.
Lời giải
Phải xét đồng thời trạng thái không có việc, tìm việc và sẵn sàng làm việc.
Bài luyện
Thiếu việc làm theo giải thích trong bài cần điều kiện nào?
Đó là trạng thái thất nghiệp được nêu.
Thu nhập thấp không thay các điều kiện thống kê thiếu việc làm.
Đúng. Thiếu việc làm ở đây là chỉ tiêu theo thời gian và nhu cầu làm thêm của người đã có việc.
Cần đủ cả điều kiện mong muốn và sẵn sàng.
Lời giải
Thiếu việc làm ở đây là chỉ tiêu theo thời gian và nhu cầu làm thêm của người đã có việc.
Bài luyện
Tỉ lệ thất nghiệp thành thị cao hơn nông thôn năm 2024 bao nhiêu theo bảng?
Đã cộng hai tỉ lệ thay vì lấy chênh lệch.
Đúng. 2,53−2,04=0,49 điểm phần trăm; giữ cùng chỉ tiêu và năm.
Bảng chưa cho chênh lệch số người.
Đây là chênh lệch thiếu việc làm theo chiều ngược lại.
Lời giải
2,53−2,04=0,49 điểm phần trăm; giữ cùng chỉ tiêu và năm.
Bài luyện
Vì sao không kết luận thất nghiệp thấp nghĩa là mọi việc làm đều tốt?
Đúng. Đánh giá việc làm cần nhiều khía cạnh, không chỉ trạng thái có hoặc chưa có việc.
Chúng đo những khía cạnh khác nhau.
Vẫn có tình trạng thiếu việc làm.
Chỉ tiêu đó không cung cấp mức lương cá nhân.
Lời giải
Đánh giá việc làm cần nhiều khía cạnh, không chỉ trạng thái có hoặc chưa có việc.
Đang học