Nguồn khoáng sản đa dạng
Vùng giàu tài nguyên khoáng sản. SGK nêu than ở Lạng Sơn, Thái Nguyên; sắt ở Lào Cai, Tuyên Quang; đồng ở Sơn La, Lào Cai; thiếc ở Cao Bằng, Tuyên Quang; đất hiếm ở Lai Châu; a-pa-tít ở Lào Cai; chì–kẽm ở Thái Nguyên, Tuyên Quang. Đá vôi, đá xây dựng và nước khoáng cũng là các tài nguyên đáng chú ý.
Chất lượng lao động, hạ tầng, cơ sở vật chất và công nghệ hỗ trợ khai thác, chế biến. Trữ lượng tài nguyên là điều kiện; chưa tự bảo đảm sản lượng và hiệu quả kinh tế.
Khai thác gắn với các ngành sử dụng
Các khoáng sản được khai thác gồm than, a-pa-tít, đá vôi, nước khoáng, chì–kẽm, thiếc, đất hiếm,… Chúng làm nguyên liệu, nhiên liệu cho sản xuất điện và các ngành khác; xi măng, phân bón là những sản phẩm chế biến nổi bật.
Na Dương ở Lạng Sơn và An Khánh ở Thái Nguyên là ví dụ nhà máy nhiệt điện than được SGK nêu, có công suất lần lượt 110 MW và 120 MW. Không xếp hai nhà máy này vào nhóm thủy điện chỉ vì cùng thuộc vùng.
Tăng giá trị và sử dụng tài nguyên hiệu quả
Hướng phát triển là đẩy mạnh thăm dò, hoàn thiện hạ tầng, đầu tư công nghệ và gắn khai thác với chế biến để tăng giá trị. Hoạt động cần đi cùng bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Khi giải thích một ví dụ, trình bày đủ tài nguyên ở đâu, được khai thác hoặc sử dụng ra sao và cần điều kiện gì để phát triển. Không dùng sự có mặt của khoáng sản để kết luận mọi nơi đều khai thác với cùng quy mô, hiệu quả.
Bài luyện
Cặp khoáng sản–địa phương nào được SGK nêu?
Không đúng ví dụ phân bố được nêu.
Sách nêu đất hiếm ở Lai Châu.
Ví dụ sách nêu đồng ở Sơn La và Lào Cai.
Đúng. Giữ đúng ví dụ a-pa-tít ở Lào Cai, đối chiếu cả hình và phần chữ.
Lời giải
Giữ đúng ví dụ a-pa-tít ở Lào Cai, đối chiếu cả hình và phần chữ.
Bài luyện
Na Dương và An Khánh là ví dụ loại nhà máy nào?
Không đúng loại hình trong nguồn.
Không đúng ví dụ sách nêu.
Đúng. SGK dùng hai nhà máy để minh họa việc sử dụng than cho sản xuất điện.
Không đúng nguồn năng lượng của hai nhà máy.
Lời giải
SGK dùng hai nhà máy để minh họa việc sử dụng than cho sản xuất điện.
Bài luyện
Tại sao không chỉ dừng ở khai thác khoáng sản thô?
Hướng phát triển còn yêu cầu bảo vệ môi trường.
Đúng. Nối khai thác với chế biến và điều kiện phục vụ thay vì chỉ kể tên mỏ.
Chế biến cần đầu tư và tổ chức sản xuất.
Khoáng sản không vì chế biến mà trở thành vô hạn.
Lời giải
Nối khai thác với chế biến và điều kiện phục vụ thay vì chỉ kể tên mỏ.
Bài luyện
Có trữ lượng tương đối lớn có đủ chứng minh khai thác đang đạt hiệu quả cao không?
Đúng. Tài nguyên là thế mạnh ban đầu, hiệu quả cần thêm điều kiện và bằng chứng.
Trữ lượng và lợi nhuận là hai đại lượng khác nhau.
Hiệu quả không chỉ phụ thuộc tài nguyên.
Điều kiện và quy mô từng mỏ có thể khác.
Lời giải
Tài nguyên là thế mạnh ban đầu, hiệu quả cần thêm điều kiện và bằng chứng.
Đang học