Số lượng: đọc từng mốc trước khi khái quát
Bảng dưới trích bảng 24, SGK tr.108; đơn vị nghìn con.
| Năm | Trâu | Bò |
|---|---|---|
| 2010 | 1 601,3 | 1 025,1 |
| 2015 | 1 430,2 | 958,2 |
| 2024 | 1 130,1 | 1 195,1 |
Trâu giảm qua cả ba mốc. Bò giảm từ 2010 đến 2015, sau đó tăng đến 2024; không gọi tăng liên tục. Năm 2024 bò nhiều hơn trâu trong bảng, dù đầu giai đoạn trâu nhiều hơn bò.
Tỉ lệ so với cả nước là chỉ tiêu khác
Nguồn: bảng 24, SGK tr.108; đơn vị %. Mỗi cột lấy tổng đàn cùng loài của cả nước làm mẫu số.
| Năm | Trâu | Bò |
|---|---|---|
| 2010 | 54,9 | 17,4 |
| 2015 | 55,5 | 16,7 |
| 2024 | 55,6 | 19,2 |
Tỉ lệ trâu tăng từ 54,9% lên 55,6%, dù số lượng giảm. Tỉ lệ bò giảm ở mốc 2015 rồi tăng năm 2024. Hai tỉ lệ trâu và bò không phải hai phần của cùng một tổng, nên không cộng để tìm cơ cấu trâu–bò trong vùng.
Tự viết nhận xét có số liệu chứng minh
Viết nhận xét theo hai lớp: biến động số lượng từng loài; biến động tỉ lệ từng loài so với cả nước. Dẫn ít nhất một cặp số cho mỗi kết luận. Trâu giảm 1 601,3−1 130,1=471,2 nghìn con, nhưng tỉ lệ tăng 55,6−54,9=0,7 điểm phần trăm. Bò cuối kì tăng 170,0 nghìn con so với đầu kì, qua một mốc giảm.
Nếu tự vẽ biểu đồ số lượng, có thể dùng cột ghép cùng thang từ 0, đúng đơn vị. Khoảng 2010–2015 dài 5 năm,2015–2024 dài 9 năm; bố trí trục thời gian cần phản ánh khoảng đó. Cần tự hoàn thành phần nhận xét; hình và câu luyện hỗ trợ việc đọc, không thay sản phẩm này.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về số lượng trâu?
Tỉ lệ và số lượng tuyệt đối có thể biến động khác nhau.
Các giá trị ở ba mốc khác nhau.
Đã đảo mốc đầu, cuối và chiều thay đổi.
Đúng. Đọc cột số lượng: 1 601,3→1 430,2→1 130,1, giảm qua từng khoảng.
Lời giải
Đọc cột số lượng: 1 601,3→1 430,2→1 130,1, giảm qua từng khoảng.
Bài luyện
Số lượng bò biến động thế nào?
1 195,1 cao hơn 958,2 ở khoảng sau.
Các giá trị lần lượt 1 025,1; 958,2; 1 195,1.
Đúng. Cần kiểm cả mốc giữa trước khi khái quát xu hướng.
958,2 thấp hơn 1 025,1 ở khoảng đầu.
Lời giải
Cần kiểm cả mốc giữa trước khi khái quát xu hướng.
Bài luyện
Tỉ lệ đàn trâu so với cả nước tăng bao nhiêu điểm phần trăm giữa 2010 và 2024?
Đã cộng hai tỉ lệ thay vì lấy chênh lệch.
Đúng. 55,6−54,9=0,7 điểm phần trăm; không gọi đây là số con tăng.
Sai loại chỉ tiêu và đơn vị.
471,2 là số lượng trâu giảm, đơn vị nghìn con.
Lời giải
55,6−54,9=0,7 điểm phần trăm; không gọi đây là số con tăng.
Bài luyện
Có thể cộng 55,6% trâu với 19,2% bò để tìm phần gia súc lớn của vùng trong cả nước không?
Đúng. Muốn tính tỉ lệ của tổng đàn cần số lượng cùng phạm vi của cả vùng và cả nước.
Cùng đơn vị phần trăm chưa đủ để cộng cơ cấu.
Bảng ghi tỉ lệ so với cả nước theo từng loài.
Phần trăm không tự trở thành số lượng tuyệt đối.
Lời giải
Muốn tính tỉ lệ của tổng đàn cần số lượng cùng phạm vi của cả vùng và cả nước.
Đang học