Các chỉ tiêu dân cư có ý nghĩa khác nhau
Năm 2024, vùng có khoảng 12,6 triệu người, chiếm 12,4% dân số cả nước theo SGK. Mật độ trung bình là 136 người/km²; tỉ lệ dân thành thị là 23,9%. Hai chỉ tiêu này được sách nêu thấp nhất trong các vùng của cả nước ở mốc số liệu đó.
Quy mô cho biết tổng số dân; mật độ cho biết mức tập trung trên diện tích; tỉ lệ thành thị cho biết cơ cấu nơi cư trú. Không dùng một chỉ tiêu thay cả ba ý nghĩa.
Giữ đúng tên và đơn vị
Nguồn: SGK tr.104, năm 2024.
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Dân số | Khoảng 12,6 triệu người |
| Tỉ lệ so với dân số cả nước | 12,4% |
| Tỉ lệ tăng dân số | 1,21% |
| Mật độ dân số | 136 người/km² |
| Tỉ lệ dân thành thị | 23,9% |
Dân cư chủ yếu sống ở nông thôn. Từ tỉ lệ thành thị có thể tính phần nông thôn là 100−23,9=76,1%. Đây là cơ cấu ở một mốc, không phải tốc độ đô thị hóa hoặc mức tăng số dân thành thị.
Dân tộc và phát triển nguồn nhân lực
Vùng có nhiều dân tộc cùng sinh sống, như Kinh, Thái, Mường, HMông, Tày, Nùng, Dao,… Sự đa dạng gắn với vốn văn hóa và kinh nghiệm sản xuất phong phú. Không quy mọi người trong một dân tộc hay mọi địa phương về cùng một đặc điểm.
Phát triển kinh tế cần nâng chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện đời sống và điều kiện tiếp cận dịch vụ. Mật độ thấp không đồng nghĩa không có lao động hoặc không cần đầu tư giáo dục, y tế và hạ tầng.
Bài luyện
Mật độ 136 người/km² cho biết điều gì?
Đã bỏ đơn vị diện tích và nhầm với tổng dân.
Sai loại chỉ tiêu và không thể là cơ cấu phần trăm đó.
Mức trung bình vùng không khẳng định mọi tỉnh bằng nhau.
Đúng. Mật độ là tổng dân chia diện tích, có đơn vị người/km².
Lời giải
Mật độ là tổng dân chia diện tích, có đơn vị người/km².
Bài luyện
Tỉ lệ dân nông thôn tính từ tỉ lệ thành thị năm 2024 là bao nhiêu?
Hai bộ phận cùng tổng phải cộng bằng 100%.
Đây là tỉ lệ tăng dân số được nêu, không phải cơ cấu nơi cư trú.
Đúng. 100−23,9=76,1%, cùng phạm vi và năm.
Đó là phần thành thị.
Lời giải
100−23,9=76,1%, cùng phạm vi và năm.
Bài luyện
Tỉ lệ dân thành thị 23,9% có phải tốc độ đô thị hóa không?
Mật độ dùng người/km², không phải tỉ lệ này.
Đúng. Phân biệt trạng thái cơ cấu tại một mốc với tốc độ biến đổi theo thời gian.
Một tỉ lệ cơ cấu không đo thay đổi hằng năm.
Bảng chưa cung cấp mốc đầu cho phép tính đó.
Lời giải
Phân biệt trạng thái cơ cấu tại một mốc với tốc độ biến đổi theo thời gian.
Bài luyện
Nhận xét nào phù hợp về dân tộc trong vùng?
Đúng. Đọc sự đa dạng theo nguồn, không biến ví dụ thành định kiến về từng người.
Không thể đồng nhất đặc điểm của từng cá nhân.
Trái thông tin đa dạng dân tộc của nguồn.
Phát triển vẫn cần nhiều điều kiện kinh tế, xã hội.
Lời giải
Đọc sự đa dạng theo nguồn, không biến ví dụ thành định kiến về từng người.
Đang học