Nguồn nước không chỉ được đánh giá bằng lượng mưa
SGK nêu nước mặt ở nhiều nơi suy giảm và ô nhiễm, mực nước ngầm ở một số khu vực hạ thấp. Nhiều nơi, đặc biệt đồng bằng sông Cửu Long, thiếu nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất vào mùa khô.
Cần xét lượng nước có thể sử dụng, chất lượng và thời điểm đáp ứng nhu cầu. Lượng mưa cả năm lớn không bảo đảm mọi địa điểm luôn đủ nước sạch.
Đọc hình và số liệu đúng mức
Hình 5 của SGK trang 30 minh họa kênh cạn vào mùa khô ở Đồng Tháp. Hình giúp nhận diện một tình trạng tại địa điểm và mùa nêu trong chú thích, chưa cho số nồng độ chất ô nhiễm hoặc lượng nước cả tỉnh.
Khi bổ sung tư liệu, ghi nguồn, thời điểm, địa điểm và chỉ tiêu. Quan sát mực nước thấp khác kết quả xét chất lượng nước; không lấy một ảnh đại diện mọi nơi trong cả nước.
Nhiều tác động làm nước khó đáp ứng nhu cầu
Khai thác quá mức làm nguồn nước suy giảm; chất thải và nước thải chưa xử lí làm xấu chất lượng. Phá rừng đầu nguồn, lạm dụng hóa chất nông nghiệp và biến đổi khí hậu cũng góp phần tác động.
Từng nơi có sự phối hợp khác nhau. Muốn giải thích thiếu nước cần xét mùa, nguồn cung, chất lượng, khai thác và nhu cầu, thay vì chỉ nhìn tổng lượng mưa.
Bài luyện
Nhận định nào phù hợp khi đánh giá tài nguyên nước?
Bỏ phân bố theo mùa, địa điểm và chất lượng.
Sông và hồ là nguồn nước mặt quan trọng.
Hai biến đổi không có quan hệ tự động như vậy.
Đúng. Khả năng đáp ứng nhu cầu phụ thuộc nhiều mặt, không chỉ một tổng lượng nước.
Lời giải
Khả năng đáp ứng nhu cầu phụ thuộc nhiều mặt, không chỉ một tổng lượng nước.
Bài luyện
Ảnh kênh cạn mùa khô ở Đồng Tháp trực tiếp hỗ trợ điều gì?
Vượt phạm vi địa điểm và mùa của hình.
Ảnh mặt kênh không đo tổng nguồn nước ngầm.
Đúng. Cần giữ đúng phạm vi và loại bằng chứng; hình ảnh minh họa chưa cho đủ các số đo khác.
Ảnh không thay phép đo chất lượng nước.
Lời giải
Cần giữ đúng phạm vi và loại bằng chứng; hình ảnh minh họa chưa cho đủ các số đo khác.
Bài luyện
Vì sao có thể thiếu nước ngọt dù lượng mưa năm lớn?
Nhu cầu nước gồm nhiều mục đích.
Đúng. Mùa khô, khả năng lưu trữ, khai thác, chất lượng và nhu cầu có thể tạo thiếu hụt dù tổng mưa không nhỏ.
Mưa không tự bảo đảm nước sử dụng ở mọi nơi.
Trung bình/tổng năm không mô tả mọi thời điểm.
Lời giải
Mùa khô, khả năng lưu trữ, khai thác, chất lượng và nhu cầu có thể tạo thiếu hụt dù tổng mưa không nhỏ.
Bài luyện
Cặp nguyên nhân–tác động nào hợp lí?
Đúng. Cần nối hoạt động cụ thể với lượng hoặc chất lượng nước, đồng thời xét điều kiện tự nhiên.
Có thể làm nguồn nước suy giảm và mực nước hạ.
Phá rừng có thể ảnh hưởng bất lợi tới điều tiết nguồn nước.
Thay địa giới không tự làm tăng nguồn nước.
Lời giải
Cần nối hoạt động cụ thể với lượng hoặc chất lượng nước, đồng thời xét điều kiện tự nhiên.
Đang học