Điều kiện tự nhiên đối với nông nghiệp

Đồi núi chiếm khoảng ba phần tư diện tích nước ta, chủ yếu là đồi núi thấp; đất feralit phổ biến, có các cao nguyên và đồng cỏ. Những điều kiện này thuận lợi phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả và chăn nuôi gia súc lớn khi có nước, giống và tổ chức sản xuất phù hợp. Đồng bằng có đất phù sa, nhất là các châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long, thuận lợi trồng lương thực, thực phẩm và phát triển chăn nuôi lợn, gia cầm. Phân bố thực tế còn chịu tác động của thị trường, hạ tầng và công nghệ.

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa cung cấp nhiệt, ẩm; phân hóa theo Bắc–Nam, độ cao và mùa giúp đa dạng cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tạo điều kiện sản xuất nhiều vụ và tổ chức vùng chuyên canh. Sông, hồ, lượng mưa và nước ngầm cung cấp nước; phù sa sông bồi đắp châu thổ. Nguồn sinh vật phong phú là cơ sở thuần dưỡng, lai tạo giống và phát triển đặc sản. Có nguồn nước không đồng nghĩa mọi nơi luôn đủ nước đúng mùa.

Thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu làm tăng rủi ro về năng suất, sản lượng. Đất thoái hóa ở nhiều nơi, diện tích đất bình quân đầu người thấp hạn chế mở rộng sản xuất. Khi phân tích một nhân tố, cần nêu điều kiện, khả năng tạo thuận lợi, hạn chế và cách tổ chức phù hợp. Ví dụ minh họa: khí hậu phân hóa giúp đa dạng cây trồng nhưng cần bố trí thời vụ và nước tưới theo điều kiện địa phương.