Bốn bộ phận chính trong cơ cấu
Nguồn: bảng 30.1, SGK tr.145; đơn vị: % GRDP theo giá hiện hành.
| Bộ phận |2010|2024|
|---|---|---|
| Nông, lâm nghiệp, thủy sản |5,6|4,8|
| Công nghiệp–xây dựng |45,6|41,4|
| Dịch vụ |38,4|44,1|
| Thuế sản phẩm trừ trợ cấp |10,4|9,7|
Bốn bộ phận cộng 100% ở mỗi năm. Bảng còn có dòng “trong đó: Công nghiệp” bằng 41,5% năm 2010 và 38,1% năm 2024; đây là phần nằm trong công nghiệp–xây dựng, không cộng thêm một lần nữa.
Đọc sự chuyển dịch bằng điểm phần trăm
Dịch vụ tăng từ 38,4% lên 44,1%, tăng 5,7 điểm phần trăm; công nghiệp–xây dựng giảm 4,2 điểm; nông, lâm nghiệp, thủy sản giảm 0,8 điểm; thuế giảm 0,7 điểm. Năm 2024 dịch vụ lớn nhất trong bốn bộ phận, khác với năm 2010 công nghiệp–xây dựng lớn nhất.
Tỉ trọng giảm không tự chứng minh giá trị tuyệt đối của ngành giảm, vì tổng GRDP cũng thay đổi. Cơ cấu giá hiện hành không trực tiếp là tốc độ tăng trưởng thực của ngành.
Ba phạm vi cần phân biệt
Theo SGK, năm 2024 quy mô kinh tế vùng chiếm 31,5% GDP cả nước; giá trị sản xuất công nghiệp vùng chiếm 34,9% giá trị sản xuất công nghiệp cả nước; riêng công nghiệp chiếm 38,1% GRDP của vùng. Ba tỉ lệ khác chỉ tiêu hoặc mẫu số.
Khi viết nhận xét, gọi đầy đủ tên chỉ tiêu và phạm vi. Muốn kết luận thứ hạng phải có căn cứ so sánh tương ứng, không từ vai trò kinh tế lớn suy vùng đứng thứ nhất ở mọi hoạt động.
Bài luyện
Có nên cộng thêm dòng công nghiệp 38,1% vào bốn bộ phận năm 2024 không?
Dòng“trong đó” không độc lập với tổng công nghiệp–xây dựng.
Chuẩn hóa tổng cộng trùng không sửa được cách hiểu sai.
Công nghiệp có trong GRDP, nhưng là phần của nhóm lớn hơn.
Đúng. Phân biệt tổng và phần“trong đó” để không đếm hai lần.
Lời giải
Phân biệt tổng và phần“trong đó” để không đếm hai lần.
Bài luyện
Dịch vụ tăng từ 38,4% lên 44,1% là tăng bao nhiêu?
Đó là mức năm 2024, chưa tính chênh lệch.
Đó là mức năm 2010, chưa tính chênh lệch.
Đúng. 44,1−38,4=5,7 điểm phần trăm.
Sai đơn vị của chênh lệch tỉ trọng.
Lời giải
44,1−38,4=5,7 điểm phần trăm.
Bài luyện
34,9% năm 2024 trong nội dung công nghiệp có mẫu số nào?
Không phải phạm vi so sánh trong nội dung này.
Đúng. Giữ đúng giá trị sản xuất công nghiệp và mẫu số cả nước.
Công nghiệp chiếm 38,1% GRDP vùng theo bảng.
31,5% là tỉ lệ quy mô kinh tế vùng so với GDP cả nước.
Lời giải
Giữ đúng giá trị sản xuất công nghiệp và mẫu số cả nước.
Bài luyện
Tỉ trọng công nghiệp–xây dựng giảm có chứng minh giá trị tuyệt đối giảm không?
Đúng. Tỉ trọng là quan hệ với tổng, không đủ để kết luận riêng lượng tuyệt đối.
Mẫu số có thể tăng nên suy luận đó không luôn đúng.
100% là toàn bộ mỗi năm, không phải cùng quy mô tuyệt đối.
Có thể so cơ cấu, nhưng không thay so giá trị tuyệt đối.
Lời giải
Tỉ trọng là quan hệ với tổng, không đủ để kết luận riêng lượng tuyệt đối.
Đang học