Mỗi cột chồng gồm hai loại rừng
Biểu đồ dựng từ bảng 5 của SGK: phần rừng tự nhiên và rừng trồng cộng thành tổng diện tích rừng. Đơn vị là triệu ha; mỗi cột ứng với một mốc năm.
Khoảng thời gian giữa 1943, 2010, 2015 và 2024 không bằng nhau. Các cột được đặt theo từng mốc năm để so diện tích, không biểu diễn tốc độ trên các khoảng thời gian bằng nhau.
Giữ năm, loại rừng và đơn vị
Đơn vị: triệu ha.
| Năm | Tổng | Tự nhiên | Trồng |
|---|---|---|---|
| 1943 | 14,3 | 14,3 | 0 |
| 2010 | 13,4 | 10,3 | 3,1 |
| 2015 | 14,1 | 10,2 | 3,9 |
| 2024 | 14,9 | 10,1 | 4,8 |
Nguồn: bảng 5, SGK trang 29; Niên giám thống kê Việt Nam các năm, Cục Thống kê. Tự đối chiếu tổng hai loại ở từng năm trước khi nhận xét.
Tổng tăng chưa phải mọi loại đều tăng
Từ 1943 đến 2024, tổng diện tích tăng 14,9−14,3=0,6 triệu ha; rừng tự nhiên giảm 14,3−10,1=4,2 triệu ha, còn rừng trồng tăng 4,8 triệu ha. Riêng tổng diện tích giảm từ 1943 đến 2010 rồi tăng ở các mốc sau.
Diện tích không đo trực tiếp chất lượng rừng hay đa dạng sinh học. SGK lưu ý rừng tăng chủ yếu là rừng trồng và tái sinh, phần lớn nghèo; không dùng tổng tăng để khẳng định hệ sinh thái tự nhiên đã phục hồi đầy đủ.
Bài luyện
Tổng diện tích rừng thay đổi bao nhiêu từ 1943 đến 2024?
Đó là mức giảm của rừng tự nhiên, không của tổng.
Đó là mức tăng của rừng trồng.
Bảng dùng triệu ha, không phải tỉ trọng.
Đúng. Lấy 14,9−14,3=0,6 triệu ha; giữ đúng đối tượng tổng rừng và đơn vị diện tích.
Lời giải
Lấy 14,9−14,3=0,6 triệu ha; giữ đúng đối tượng tổng rừng và đơn vị diện tích.
Bài luyện
Rừng tự nhiên năm 2024 so với 1943 thay đổi thế nào?
Hai loại rừng có thể biến động khác tổng.
Đã nhầm sang rừng trồng.
Đúng. Diện tích rừng tự nhiên giảm từ 14,3 xuống 10,1 triệu ha, tức giảm 4,2 triệu ha.
Đã lấy biến động tổng thay cho rừng tự nhiên.
Lời giải
Diện tích rừng tự nhiên giảm từ 14,3 xuống 10,1 triệu ha, tức giảm 4,2 triệu ha.
Bài luyện
Từ bảng, nhận xét nào có căn cứ?
Rừng trồng tăng từ 0 lên 4,8 triệu ha.
Đúng. Cần xét riêng các loại và các mốc, không chỉ lấy xu hướng tổng để suy mọi thành phần.
Bảng diện tích chưa đo số loài và nguồn gen.
Tổng giảm từ 14,3 năm 1943 xuống 13,4 năm 2010.
Lời giải
Cần xét riêng các loại và các mốc, không chỉ lấy xu hướng tổng để suy mọi thành phần.
Bài luyện
Vì sao không coi các khoảng năm trong bảng dài bằng nhau?
Đúng. 2010−1943=67, 2015−2010=5, 2024−2015=9; so sánh tốc độ phải xét độ dài giai đoạn.
Hiệu các năm không bằng 10.
Đơn vị diện tích không đo khoảng năm.
Phải giữ đúng năm của bảng.
Lời giải
2010−1943=67, 2015−2010=5, 2024−2015=9; so sánh tốc độ phải xét độ dài giai đoạn.
Đang học