Đất, khí hậu và nguồn nước của vùng

Phần lớn vùng là đồng bằng được bồi đắp bởi hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình, có đất phù sa màu mỡ, thuận lợi phát triển vùng chuyên canh lương thực, thực phẩm. Đồi núi phía bắc, rìa phía tây, tây nam có đất feralit, tạo điều kiện phát triển cây công nghiệp và cây ăn quả. Cần gắn dạng địa hình, đất với hoạt động cụ thể. Không coi mọi loại đất hoặc mọi địa phương trong vùng đều phù hợp cùng một cây trồng và cách sản xuất.

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nhiệt độ trung bình năm cao và mưa khoảng 1500–2000 mm/năm tạo điều kiện cho nông nghiệp nhiệt đới. Mùa đông có 2–3 tháng nhiệt độ dưới 18°C, thuận lợi trồng cây ưa lạnh trong vụ đông và đa dạng hóa hoạt động kinh tế. Đây là sự phân hóa mùa, không phải toàn vùng trở thành khí hậu ôn đới. Tổ chức mùa vụ cần phù hợp điều kiện từng nơi, tránh suy mọi cây đều trồng quanh năm như nhau.

Mạng sông dày, các hệ thống sông lớn và nước ngầm khá phong phú cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt. Nước khoáng Quang Hanh ở Quảng Ninh, Tiền Hải ở Hưng Yên, Kênh Gà ở Ninh Bình là ví dụ thuận lợi cho du lịch nghỉ dưỡng. Nguồn nước là thế mạnh nhưng cần quản lí và bảo vệ chất lượng. Tính phong phú chung không bảo đảm mọi nơi, mọi mùa đều đủ nước hoặc không có ô nhiễm.