Chọn dạng và dựng hệ trục
Dùng hai dãy tuyệt đối trong bảng 31.1: diện tích gieo trồng nghìn ha và sản lượng triệu tấn, các năm 2010, 2015, 2020, 2024. Biểu đồ kết hợp cột–đường phù hợp để thể hiện hai đại lượng khác đơn vị.
Dựng trục thời gian với khoảng 5–5–4 năm; trục trái cho diện tích, trục phải cho sản lượng, mỗi trục có đơn vị và thang đo đều. Vẽ cột diện tích, đường sản lượng, thêm tên và chú giải. Hai trục là hai thang đo độc lập.
Nhận xét và giải thích
Nhận xét từng dãy qua các mốc, nêu đỉnh 2015 và sự khác chiều sau 2020: diện tích tiếp tục giảm nhưng sản lượng tăng. Sản lượng còn phụ thuộc năng suất, nên giảm diện tích không nhất thiết kéo sản lượng giảm cùng chiều.
Theo bài, giống và khoa học–công nghệ hỗ trợ năng suất; tổ chức sản xuất và điều kiện thị trường cũng cần được xem xét. Không từ hai đường số liệu khẳng định duy nhất một nguyên nhân của mọi biến động.
Tự hoàn thành biểu đồ và phần giải thích
Tự vẽ bằng giấy hoặc công cụ có sẵn, kèm bảng nguồn, nhận xét và giải thích. Kiểm từng giá trị, năm, đơn vị, hai trục, chú giải và khoảng thời gian. Trình bày sản phẩm, nhận góp ý và sửa.
Có thể kiểm quan hệ sản lượng–diện tích bằng năng suất 2024: $\frac{21{,}3\times 10000}{3319{,}6}\approx 64{,}2$ tạ/ha; hệ số 10000 đổi triệu tấn/nghìn ha sang tạ/ha. Bảng đã làm tròn nên kết quả tính chỉ xấp xỉ. Làm đúng câu luyện không thay sản phẩm tự vẽ.
Bài luyện
Cách thể hiện phù hợp hai đại lượng khác đơn vị là gì?
Không thể dùng một thang cùng đơn vị cho hai đại lượng khác nhau.
Không đúng yêu cầu thể hiện hai dãy thời gian này.
Đã thay dữ liệu nhiệm vụ yêu cầu.
Đúng. Biểu đồ kết hợp hai trục giữ đúng đại lượng và đơn vị.
Lời giải
Biểu đồ kết hợp hai trục giữ đúng đại lượng và đơn vị.
Bài luyện
Trục thời gian cần chia các khoảng thế nào?
Không đúng chênh lệch 2010–2015–2020–2024.
Đã bỏ dữ liệu các mốc giữa.
Đúng. Lấy hiệu giữa các năm liền kề rồi biểu diễn khoảng cách tương ứng.
Bốn mốc không đồng nghĩa ba khoảng dài bằng nhau.
Lời giải
Lấy hiệu giữa các năm liền kề rồi biểu diễn khoảng cách tương ứng.
Bài luyện
Vì sao không so trực tiếp độ cao đường với đỉnh cột?
Không được bỏ đơn vị để đồng nhất đại lượng.
Đúng. Đọc mỗi giá trị theo đúng trục của nó, rồi phân tích quan hệ giữa hai chỉ tiêu.
Cả hai đều được dựng theo bảng.
Cùng vùng, khác đại lượng.
Lời giải
Đọc mỗi giá trị theo đúng trục của nó, rồi phân tích quan hệ giữa hai chỉ tiêu.
Bài luyện
Sản phẩm nào đáp ứng đủ nhiệm vụ thực hành?
Đúng. Giữ đủ hoạt động vẽ, đọc, nhận xét và giải thích theo nhiệm vụ nguồn.
Chưa có sản phẩm tự thực hiện.
Vừa thiếu biểu đồ, vừa khái quát sai xu hướng.
Bảng là dữ liệu đầu vào, chưa hoàn thành vẽ và giải thích.
Lời giải
Giữ đủ hoạt động vẽ, đọc, nhận xét và giải thích theo nhiệm vụ nguồn.
Đang học