Bốn nhóm trong cơ cấu ngành
Theo SGK hiện hành, công nghiệp gồm bốn nhóm cấp 1 với 34 ngành cấp 2: khai khoáng; chế biến, chế tạo; sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí; cung cấp nước, quản lí và xử lí rác thải, nước thải.
Cơ cấu theo ngành cho biết mỗi nhóm đóng góp bao nhiêu vào tổng giá trị sản xuất công nghiệp cùng phạm vi. Cơ cấu theo thành phần kinh tế trả lời về khu vực kinh tế; cơ cấu lãnh thổ trả lời về nơi phân bố. Không trộn ba cách chia thành một tổng.
Đọc tỉ trọng theo cùng một tổng
Nguồn: bảng 16.1, SGK tr.70; đơn vị % giá trị sản xuất công nghiệp. “Điện…” và “Nước…” là tên rút gọn của hai nhóm nêu trên.
| Nhóm | 2010 | 2015 | 2020 | 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Khai khoáng | 10,2 | 5,3 | 3,1 | 3,2 |
| Chế biến, chế tạo | 86,2 | 90,7 | 92,8 | 91,7 |
| Điện… | 3,0 | 3,3 | 3,3 | 4,4 |
| Nước… | 0,6 | 0,7 | 0,8 | 0,7 |
Mỗi cột cộng thành 100%. Đây là giá trị sản xuất công nghiệp, không phải cơ cấu GDP; không thêm khoản thuế sản phẩm như khi đọc cơ cấu GDP.
Xu hướng dài hạn không xóa biến động
Chế biến, chế tạo luôn chiếm tỉ trọng cao nhất ở bốn mốc; tăng từ 86,2% lên 91,7% giữa hai đầu. Khai khoáng giảm từ 10,2% còn 3,2%.
Tuy vậy, riêng 2020–2024 chế biến, chế tạo giảm 1,1 điểm phần trăm, khai khoáng tăng 0,1 điểm phần trăm. Vì thế, không viết mọi nhóm đều biến đổi liên tục theo cùng một chiều. Chênh tỉ trọng chưa cho biết giá trị tuyệt đối nếu chưa xét tổng.
Bài luyện
Bốn nhóm trong bảng 16.1 là cơ cấu theo tiêu chí nào?
Tiêu chí đó phân khu vực nhà nước, ngoài nhà nước và đầu tư nước ngoài.
Đó là cách chia lãnh thổ.
Không phải đối tượng của bảng công nghiệp.
Đúng. Tên từng dòng là nhóm hoạt động công nghiệp, tổng cùng cột là giá trị sản xuất công nghiệp.
Lời giải
Tên từng dòng là nhóm hoạt động công nghiệp, tổng cùng cột là giá trị sản xuất công nghiệp.
Bài luyện
Chế biến, chế tạo thay đổi thế nào từ 2020 đến 2024?
Bảng cho tỉ trọng, không cho mức tiền của nhóm.
91,7% là mức cuối, chưa trừ mức đầu.
Đúng. 91,7−92,8=−1,1 điểm phần trăm; khác thay đổi giá trị tuyệt đối.
91,7 thấp hơn 92,8.
Lời giải
91,7−92,8=−1,1 điểm phần trăm; khác thay đổi giá trị tuyệt đối.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng ở cả bốn mốc?
Tỉ trọng chỉ 0,6–0,8% trong bảng.
Đúng. Các giá trị 86,2; 90,7; 92,8; 91,7 đều cao nhất từng cột.
10,2→5,3→3,1 rồi mới lên 3,2.
Cơ cấu 100% không cho phép kết luận đó và bảng cho thấy giảm.
Lời giải
Các giá trị 86,2; 90,7; 92,8; 91,7 đều cao nhất từng cột.
Bài luyện
Có cần thêm thuế sản phẩm vào bốn nhóm để đủ 100% không?
Đúng. Đọc đúng tên chỉ tiêu; mỗi cột của bảng 16.1 đã cộng thành 100%.
Đã đồng nhất hai chỉ tiêu khác nhau.
Khai khoáng là một trong bốn nhóm của bảng.
Làm sai đối tượng và tổng của nguồn.
Lời giải
Đọc đúng tên chỉ tiêu; mỗi cột của bảng 16.1 đã cộng thành 100%.
Đang học