Ba nhóm ngành và phần thuế trong tổng GDP
Hình dưới dựng lại các tỉ trọng của hình 11 SGK. Mỗi thanh là tổng GDP của một năm, chia thành ba nhóm ngành và phần thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm. Phần thuế là khoản để thể hiện đủ tổng GDP, không phải ngành kinh tế thứ tư.
Các thanh so sánh cơ cấu, không cho biết tổng giá trị GDP của mỗi năm.
Đối chiếu năm và tỉ trọng
Nguồn: hình 11, SGK trang 48; đơn vị %.
| Năm | NLNTS | CN–XD | Dịch vụ | Thuế trừ trợ cấp |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 15,4 | 33,0 | 40,6 | 11,0 |
| 2015 | 14,5 | 34,2 | 42,2 | 9,1 |
| 2020 | 12,7 | 36,7 | 41,8 | 8,8 |
| 2024 | 11,9 | 37,6 | 42,4 | 8,1 |
NLNTS là nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; CN–XD là công nghiệp và xây dựng. Giai đoạn 2010–2024: NLNTS giảm 3,5 điểm phần trăm, CN–XD tăng 4,6 và dịch vụ tăng 1,8 điểm phần trăm. Dịch vụ có giảm từ 42,2% năm 2015 xuống 41,8% năm 2020, nên không nói tăng liên tục.
Tỉ trọng GDP khác số lao động
Tỉ trọng của một bộ phận = giá trị GDP bộ phận÷tổng GDP cùng năm×100. Khi chỉ có cơ cấu, tỉ trọng giảm chưa chứng minh giá trị tuyệt đối giảm vì tổng GDP có thể thay đổi.
Năm 2024, dịch vụ chiếm 42,4% GDP theo hình 11; 40,2% là tỉ trọng lao động có việc làm trong dịch vụ ở bài lao động. Hai con số có mẫu số và nội dung khác nhau, không thay thế cho nhau.
Bài luyện
Tỉ trọng NLNTS thay đổi thế nào giữa 2010 và 2024?
Đơn vị không phải số lao động.
11,9 nhỏ hơn 15,4.
11,9% là mức cuối kì, chưa trừ đầu kì.
Đúng. 11,9−15,4=−3,5 điểm phần trăm.
Lời giải
11,9−15,4=−3,5 điểm phần trăm.
Bài luyện
Phần thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm nên được đọc ra sao?
Đây là hai chỉ tiêu khác nội dung.
Xóa mà không đổi mẫu số sẽ làm tổng không còn 100%.
Đúng. Giữ phần thuế trong hình/bảng tổng GDP và gọi đúng nội dung của nó.
Không được đổi tên phần thuế thành một ngành.
Lời giải
Giữ phần thuế trong hình/bảng tổng GDP và gọi đúng nội dung của nó.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về tỉ trọng dịch vụ trong bốn mốc?
Các mốc đều dưới 50%.
Đúng. 40,6→42,2→41,8→42,4%; cần phân biệt xu hướng hai đầu với mọi giai đoạn.
42,2 giảm xuống 41,8 giữa 2015–2020.
2010–2015 và 2020–2024 đều tăng.
Lời giải
40,6→42,2→41,8→42,4%; cần phân biệt xu hướng hai đầu với mọi giai đoạn.
Bài luyện
Tỉ trọng GDP của một nhóm giảm có đủ kết luận giá trị GDP nhóm giảm không?
Đúng. Giá trị bộ phận=tổng GDP×tỉ trọng; thiếu tổng chưa kết luận biến động tuyệt đối.
Tỉ trọng là quan hệ bộ phận/tổng.
Không thể đổi đơn vị bằng cách đổi nhãn.
Các thanh 100% không chứng minh tổng giá trị bằng nhau.
Lời giải
Giá trị bộ phận=tổng GDP×tỉ trọng; thiếu tổng chưa kết luận biến động tuyệt đối.
Đang học