Phân loại thiên tai theo nguồn gốc và tốc độ

Hình 1.1 chia theo nguồn gốc thành khí hậu, thủy văn, địa chất, sinh vật và vũ trụ. Ví dụ khí hậu có bão, lốc, hạn hán; thủy văn có lũ, ngập lụt; địa chất có động đất, sạt lở; sinh vật có thủy triều đỏ, bùng phát sinh vật gây hại; vũ trụ có thiên thạch, bão từ trường. Đây là cách phân nhóm theo hình trong SGK. Khi giải thích một thiên tai cụ thể vẫn cần xét các quá trình có thể liên hệ với nhau.

Theo tốc độ, SGK nêu nhóm đột ngột, nhanh như động đất, sóng thần, lốc, sét, lũ quét; nhóm diễn ra chậm, kéo dài như hạn hán. Hình cũng nêu En Ni-nô trong nhóm diễn ra chậm. Tốc độ diễn ra khác cường độ, phạm vi và mức thiệt hại. Thiên tai tiến triển chậm vẫn có thể ảnh hưởng diện rộng và kéo dài.

Chọn ba ví dụ, ghi nguồn gốc theo hình 1.1 rồi ghi tốc độ diễn ra. Có thể dùng hai cột cho hai tiêu chí; nêu rõ ví dụ được lấy từ sách. Không đặt “địa chất” và “diễn ra nhanh” thành hai nhóm loại trừ nhau: động đất có thể đồng thời thuộc nguồn gốc địa chất và nhóm diễn ra nhanh.