Chọn hiện tượng và lập khung
Chọn một thiên tai thường gặp ở Việt Nam, xác định đúng loại: bão, lũ quét, ngập lụt, hạn hán, sạt lở hoặc hiện tượng phù hợp nguồn. Lập bảng gồm tên, nơi thường xảy ra, nguyên nhân, hậu quả, biện pháp phòng chống.
Từng ô cần câu đủ nghĩa, có thông tin cụ thể. Không chỉ điền “rất nguy hiểm” hoặc chép cùng một câu cho mọi loại; kèm nguồn và trang đã dùng.
Ví dụ một quan hệ cần giải thích
Với lũ quét, có thể nối mưa lớn ở lưu vực dốc → nước tập trung nhanh, có thể mang bùn đá → nguy cơ vùi lấp, phá hủy → cần cảnh báo và tránh, sơ tán khỏi nơi nguy hiểm theo hướng dẫn.
Đây là ví dụ cách lập luận, chưa phải bảng hoàn chỉnh hoặc báo cáo một sự kiện địa phương. Tự bổ sung nơi thường gặp, hậu quả và biện pháp trước–trong–sau bằng nguồn phù hợp.
Đối chiếu và sửa bảng
Kiểm nguyên nhân có giải thích đúng hiện tượng không, hậu quả có bị nhầm từ bảng khác không và biện pháp có xử lí đúng nguy cơ không. Nếu dùng số liệu, giữ năm, đơn vị, phạm vi; nếu dùng lịch mùa, không gọi là dự báo hiện tại.
Trình bày bảng, nhận góp ý rồi sửa. Sản phẩm cuối gồm bảng tự lập và danh mục nguồn; hoàn thành câu luyện không thay việc làm bảng.
Bài luyện
Khung bảng cần những nội dung nào?
Thiếu các nội dung phân tích.
Không đủ cấu trúc và căn cứ.
Không đáp ứng quan hệ thiên tai–địa bàn.
Đúng. Bảng cần tổ chức thông tin theo nhiệm vụ SGK.
Lời giải
Bảng cần tổ chức thông tin theo nhiệm vụ SGK.
Bài luyện
Ví dụ nào nối nguyên nhân với lũ quét rõ hơn?
Chưa giải thích quá trình.
Sai loại thông tin.
Đúng. Quan hệ cần chỉ ra điều kiện và quá trình trung gian.
Không đúng cơ chế.
Lời giải
Quan hệ cần chỉ ra điều kiện và quá trình trung gian.
Bài luyện
Nếu lấy hậu quả từ bảng lũ lụt và sạt lở, cần làm gì?
Không có căn cứ phân bổ.
Đúng. Số liệu phải phù hợp đúng kết luận muốn đưa ra.
Đã thay phạm vi và đối tượng.
Làm mất bối cảnh dữ liệu.
Lời giải
Số liệu phải phù hợp đúng kết luận muốn đưa ra.
Bài luyện
Sản phẩm nào chứng minh đã thực hành nhiệm vụ?
Đúng. Kiến thức qua câu luyện cần được vận dụng thành sản phẩm thực tế.
Chưa có bảng tự làm.
Chưa tổ chức thông tin và thiếu nguồn.
Chưa thực hiện nội dung yêu cầu.
Lời giải
Kiến thức qua câu luyện cần được vận dụng thành sản phẩm thực tế.
Đang học