Khí hậu gắn với cảnh quan tiêu biểu
Phía Bắc tiêu biểu là đới rừng nhiệt đới gió mùa. Thành phần nhiệt đới chiếm ưu thế, đồng thời có loài cận nhiệt và ôn đới trong những điều kiện phù hợp, nhất là theo độ cao.
Phía Nam tiêu biểu là đới rừng cận xích đạo gió mùa. Nhiều loài chịu hạn và rụng lá vào mùa khô; ở Tây Nguyên có rừng thưa nhiệt đới khô, thường gọi rừng khộp.
Trong cùng phần lãnh thổ vẫn có nhiều sinh cảnh
Đất, nước và độ cao phối hợp với khí hậu tạo các hệ sinh thái khác nhau. SGK nêu rừng ngập mặn và rừng tràm ở vùng ven biển, cửa sông và các khu vực phù hợp của đồng bằng sông Cửu Long; không coi hai tên rừng là một.
Một khu vực miền núi ở phía Nam có thể mát hơn vùng thấp phía Bắc. Vì vậy, so sánh Bắc–Nam không xóa sự phân hóa theo độ cao và điều kiện địa phương.
Tổ chức bảng theo cùng tiêu chí
| Tiêu chí | Cách đối chiếu Bắc–Nam |
|---|---|
| Khí hậu | Mùa lạnh, nền nhiệt và nhịp mưa/khô |
| Cảnh quan | Đới rừng tiêu biểu của từng phần lãnh thổ |
| Thành phần loài | Nhóm chiếm ưu thế và nhóm xen theo điều kiện |
Cảnh quan tiêu biểu giải thích đặc trưng tự nhiên. Muốn biết diện tích rừng hiện còn ở một nơi, cần số liệu hiện trạng riêng, không chỉ tên đới rừng.
Bài luyện
Thành phần loài phía Bắc được mô tả thế nào?
Đã loại bỏ sai thành phần nhiệt đới chiếm ưu thế.
Đa dạng thành phần gắn yêu cầu và điều kiện khác nhau.
Độ cao góp phần tạo các thành phần sinh vật khác nhau.
Đúng. Cần giữ “chiếm ưu thế” thay vì hiểu là độc nhất; cảnh quan phía Bắc vẫn có các thành phần khác theo điều kiện.
Lời giải
Cần giữ “chiếm ưu thế” thay vì hiểu là độc nhất; cảnh quan phía Bắc vẫn có các thành phần khác theo điều kiện.
Bài luyện
Đặc điểm nào gắn cảnh quan cận xích đạo gió mùa trong bài?
Nhịp mùa khô góp phần làm xuất hiện loài chịu hạn, rụng lá.
Còn nhiều hệ sinh thái và mức biến đổi khác nhau.
Đúng. Nhịp mưa–khô ảnh hưởng thành phần và trạng thái rừng; SGK nêu loài chịu hạn, rụng lá và rừng khộp ở nơi phù hợp.
Không phù hợp đặc điểm cận xích đạo đang nêu.
Lời giải
Nhịp mưa–khô ảnh hưởng thành phần và trạng thái rừng; SGK nêu loài chịu hạn, rụng lá và rừng khộp ở nơi phù hợp.
Bài luyện
Vì sao không dùng tên đới rừng để suy diện tích rừng còn lại?
Đới rừng có nhiều loài và sinh cảnh.
Đúng. Tên đới cho biết đặc trưng; diện tích hiện còn cần bằng chứng có thời điểm và phạm vi.
Đới rừng vẫn phản ánh điều kiện tự nhiên.
Không có căn cứ nhận xét mọi nơi còn nguyên.
Lời giải
Tên đới cho biết đặc trưng; diện tích hiện còn cần bằng chứng có thời điểm và phạm vi.
Bài luyện
So sánh nào giữ cùng tiêu chí?
Đúng. Cùng tiêu chí khí hậu giúp nhận diện biểu hiện khác biệt, sau đó nối với cảnh quan và điều kiện tự nhiên.
Đã trộn hai đại lượng khác loại.
Không phải cùng tiêu chí tự nhiên.
Chưa có bằng chứng so sánh hai phạm vi.
Lời giải
Cùng tiêu chí khí hậu giúp nhận diện biểu hiện khác biệt, sau đó nối với cảnh quan và điều kiện tự nhiên.
Đang học