Hai dòng hàng hóa và dịch vụ
Bảng 21.3 SGK, nguồn Ngân hàng Thế giới, 2022; **hàng hóa và dịch vụ**, tỉ USD:
| Năm | Xuất khẩu | Nhập khẩu |
|---|---|---|
| 2000 | 114,4 | 62,4 |
| 2010 | 445,5 | 322,4 |
| 2015 | 391,4 | 281,6 |
| 2020 | 381,0 | 304,6 |
Cán cân=xuất−nhập. Cả bốn mốc xuất lớn hơn nhập; năm 2020 cán cân 76,4 tỉ USD, tức xuất siêu. Tổng=xuất+nhập, năm 2020 là 685,6 tỉ USD.
Bài luyện
Cán cân 2020 bằng bao nhiêu?
Đây là tổng, không phải cán cân.
Xuất 381,0 lớn hơn nhập 304,6.
Đây mới là xuất khẩu.
Đúng. 381,0−304,6=76,4 tỉ USD. Dấu dương cho xuất siêu trong phạm vi bảng.
Lời giải
381,0−304,6=76,4 tỉ USD. Dấu dương cho xuất siêu trong phạm vi bảng.
Xu hướng khác nhau từng đoạn
Xuất, nhập tăng từ 2000 đến 2010. Sau 2010 xuất giảm qua 2015, 2020; nhập giảm đến 2015 rồi tăng lại 2020. Nhận xét cần chỉ rõ đoạn, số và chiều biến động.
Ngoại thương gắn xuất dầu khí, kim loại, hóa chất, thực phẩm, gỗ; nhập máy móc, thiết bị, hàng tiêu dùng theo SGK. Nội thương phục vụ đời sống, sản xuất qua mạng phân phối và thị trường trong nước.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng theo bảng?
2000→2010 tăng 62,4→322,4.
Xuất đều lớn hơn nhập.
Đúng. Nhập 322,4→281,6→304,6 tỉ USD cho giảm rồi tăng; cần xét từng đoạn thay vì một chiều cho cả dãy.
445,5→391,4→381,0 là giảm.
Lời giải
Nhập 322,4→281,6→304,6 tỉ USD cho giảm rồi tăng; cần xét từng đoạn thay vì một chiều cho cả dãy.
Tự vẽ và giải thích
Vẽ cột ghép để so hai dòng ở từng năm. Trục tung tỉ USD bắt đầu 0, trục thời gian giữ khoảng 10/5/5 năm; cùng màu cho cùng dòng, có chú giải, nhãn, tên, năm, nguồn. Có thể dùng cột chồng để thể hiện tổng khi ghi rõ từng thành phần.
Tự hoàn thành biểu đồ, ba nhận xét có số và đoạn giải thích liên hệ tài nguyên, năng lực sản xuất, nhu cầu thị trường. Bảng riêng không đủ xác định mọi nguyên nhân hoặc hiện trạng thương mại năm khác.
Bài luyện
Tổng 2015 là bao nhiêu?
Đây mới là nhập khẩu.
Đúng. 391,4+281,6=673,0 tỉ USD. Tổng dùng phép cộng, cán cân dùng phép trừ.
Đây là cán cân 2015.
Không phải tổng và sai dấu cán cân.
Lời giải
391,4+281,6=673,0 tỉ USD. Tổng dùng phép cộng, cán cân dùng phép trừ.
Bài luyện
Bộ yêu cầu nào đúng khi tự vẽ cột ghép?
Đúng. Biểu đồ cần phản ánh đúng dữ liệu; trục, đơn vị, chú giải và phạm vi giúp đọc, so sánh chính xác.
Dãy có khoảng 10/5/5 năm.
Đổi sai đại lượng.
Làm sai ý nghĩa tổng và thành phần.
Lời giải
Biểu đồ cần phản ánh đúng dữ liệu; trục, đơn vị, chú giải và phạm vi giúp đọc, so sánh chính xác.
Đang học