Sản phẩm cần tự thực hiện
Sản phẩm thực hành là một báo cáo tìm hiểu nền kinh tế tri thức, sau đó trình bày và trao đổi về kết quả. Báo cáo cần có khái niệm, năm đặc điểm và ba biểu hiện đã học, kèm ví dụ, minh chứng và danh mục nguồn.
Có thể chọn một hoạt động làm ví dụ xuyên suốt, như chế biến nông sản hoặc dịch vụ thiết kế. Ví dụ minh họa do người viết đặt phải ghi rõ; nếu trình bày trường hợp có thật thì thông tin phải được đối chiếu từ nguồn phù hợp. Không coi trả lời đúng câu luyện là đã hoàn thành báo cáo.
Bài luyện
Sản phẩm nào đáp ứng đúng yêu cầu thực hành?
Câu luyện không thay sản phẩm thực hành.
Chưa đáp ứng chủ đề và phân tích.
Thiếu nội dung, minh chứng và nguồn.
Đúng. Cần tự tạo và trình bày sản phẩm.
Lời giải
Yêu cầu là thu thập tư liệu, viết và trình bày báo cáo. Câu luyện giúp kiểm cách làm, còn báo cáo phải có nội dung và minh chứng thực tế.
Tìm, đọc và lập hồ sơ tư liệu
Ưu tiên SGK, sách, báo cáo nghiên cứu và trang chính thức của cơ quan, tổ chức có chuyên môn. Công cụ tìm kiếm giúp tìm tài liệu; kết quả tìm kiếm chưa thay việc mở, đọc và kiểm tra nguồn.
Với mỗi tư liệu, ghi tác giả hoặc cơ quan, tên tài liệu, năm, trang hoặc đường dẫn, nội dung định dùng. Số liệu cần thêm đơn vị, phạm vi và thời điểm. Tư liệu khái niệm cũ có thể giúp giải thích nền tảng nhưng không tự là bằng chứng về quy mô hiện tại.
Ví dụ minh họa một dòng hồ sơ: SGK Địa lí 11 KNTT, bản đang học, tr.20–21; dùng để đối chiếu cấu trúc và năm đặc điểm. Muốn dẫn một trường hợp mới phải đọc thêm nguồn của trường hợp đó.
Bài luyện
Tìm thấy tiêu đề một báo cáo trên công cụ tìm kiếm, bước tiếp theo phù hợp là gì?
Không được sửa mốc để tạo bằng chứng mới.
Nguồn cần được minh bạch để kiểm chứng.
Đúng. Phải xác định tài liệu thực sự hỗ trợ nhận định nào.
Tiêu đề chưa cung cấp đủ nội dung và giới hạn.
Lời giải
Cần đọc tài liệu gốc phù hợp và ghi đúng thông tin thư mục. Không suy nội dung từ tiêu đề hoặc thay năm của nguồn.
Cấu trúc và cách phát triển ý
Mở đầu nêu mục đích, phạm vi tìm hiểu và khái niệm. Phần nội dung lần lượt phân tích năm đặc điểm và ba biểu hiện; mỗi ý nối giải thích với ví dụ hoặc bằng chứng. Kết luận nêu điều rút ra về sử dụng tri thức, yêu cầu với nguồn nhân lực và giới hạn tư liệu. Cuối cùng là danh mục tài liệu.
Một đoạn minh họa: ứng dụng hiểu biết bảo quản có thể giảm hao hụt trong chế biến nông sản; nếu dùng trường hợp có thật, cần số liệu hoặc mô tả nguồn cho thấy hoạt động đã thay đổi. Không lấy tổng sản lượng tăng làm bằng chứng duy nhất rằng tri thức là nguyên nhân, vì còn có thể thay đổi đầu vào và nhiều điều kiện khác.
Khi liên hệ Việt Nam, cần chọn một trường hợp có nguồn, giữ năm và phạm vi. Không tự đổi tên địa bàn cũ thành phạm vi mới nếu tư liệu không tương ứng.
Bài luyện
Đoạn phân tích nào có lập luận phù hợp hơn?
Thiếu nội dung để kiểm chứng cơ chế.
Đúng. Có chuỗi giải thích và giới hạn.
Có thể có nhiều nhân tố cùng tác động.
Tên gọi mới không tạo phạm vi thống kê mới.
Lời giải
Lập luận cần nối ứng dụng với thay đổi cụ thể và bằng chứng, đồng thời không bỏ những nhân tố khác hoặc đổi phạm vi tư liệu.
Trình bày và tự kiểm sản phẩm
Trước khi trình bày, kiểm đủ năm đặc điểm, ba biểu hiện và tính thống nhất giữa nhận định với minh chứng. Bảng, ảnh hoặc sơ đồ phải có nhãn, nguồn và lời giải thích tác dụng. Rà câu chữ, số liệu, trích dẫn và danh mục tài liệu.
Khi trình bày, nêu kết quả chính, giải thích một vài minh chứng tiêu biểu và trả lời câu hỏi dựa trên tư liệu. Nếu chưa đủ bằng chứng cho một kết luận thì nêu giới hạn, bổ sung nguồn và chỉnh báo cáo. Đây là phần thực hành viết và trao đổi, không chỉ đọc lại các gạch đầu dòng.
Bài luyện
Khi bị hỏi căn cứ cho một nhận định mà tư liệu hiện có chưa hỗ trợ đủ, cách xử lí phù hợp là gì?
Đúng. Kết luận phải tương ứng tư liệu.
Giọng khẳng định không tạo căn cứ.
Không được bịa số hoặc gán nguồn.
Nguồn là điều kiện kiểm chứng, không nên che đi.
Lời giải
Báo cáo đáng tin cần trung thực về mức bằng chứng. Nêu giới hạn và chỉnh sửa theo tư liệu giúp kết luận rõ, có thể kiểm tra.
Đang học