Thành tựu và thách thức của ASEAN

SGK nêu ASEAN đạt tiến bộ trong hợp tác, trao đổi và hội nhập toàn cầu, có các thỏa thuận và hiệp định quan trọng. Những kết quả này mở cơ hội thị trường, nguồn lực, việc làm và nâng vị thế khu vực. Tuy vậy, trình độ và khả năng kết nối giữa các thành viên còn khác nhau. Tiếp cận vốn, công nghệ, hạ tầng và kĩ năng ảnh hưởng mức hưởng lợi; tổng kết quả của khu vực không cho thấy mọi quốc gia hay nhóm dân đều đạt cùng mức.

Cải thiện đời sống, hạ tầng, học vấn và sức khỏe hỗ trợ chất lượng nguồn nhân lực. Đồng thời, nghèo, chênh lệch tiếp cận dịch vụ, ô nhiễm và các vấn đề xã hội vẫn là thách thức ở những mức độ khác nhau. Giải thích cần dựa trên điều kiện kinh tế, lịch sử, quản lí, cơ hội việc làm và dịch vụ. Tôn trọng sự đa dạng dân tộc, tôn giáo; không dùng khác biệt bản sắc như một nguyên nhân tự động của xung đột hoặc gán cho mọi người cùng hành vi.

Hợp tác và đối thoại góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, quan hệ an ninh trong khu vực. SGK đồng thời nêu những diễn biến phức tạp trên Biển Đông là thách thức cần quan tâm. Giữ cách diễn đạt trung tính, theo nguồn chính thức; nhấn mạnh giải quyết vấn đề bằng biện pháp hòa bình và hợp tác phù hợp. Không từ mục tiêu hoặc một hoạt động đối thoại suy mọi tranh chấp đã được giải quyết. Khi nhận xét diễn biến cụ thể cần kiểm thông tin đúng thời điểm, không lấy một mô tả khái quát trong sách thay toàn bộ hiện trạng.