Dân số tăng, tỉ lệ tăng thay đổi
Bảng 18.2 SGK, nguồn Liên hợp quốc, 2022:
| Năm | Dân số (triệu người) | Tỉ lệ tăng (%) |
|---|---|---|
| 1960 | 180,7 | 1,7 |
| 1980 | 227,2 | 1,0 |
| 2000 | 282,2 | 1,2 |
| 2010 | 309,0 | 0,9 |
| 2020 | 331,5 | 0,6 |
Quy mô tăng ở các mốc. **Tỉ lệ tăng dân số** có xu hướng giảm xét cả giai đoạn, nhưng tăng từ 1,0% năm 1980 lên 1,2% năm 2000. Khi đọc biểu đồ, chú ý khoảng năm 20/20/10/10.
Bài luyện
Dân số tăng bao nhiêu từ 1960 đến 2020?
1,1 là chênh hai tỉ lệ tính theo điểm phần trăm.
Đó là cộng hai quy mô, không phải mức tăng.
Đó là mức tăng 2010–2020.
Đúng. Mức tăng=331,5−180,7=150,8 triệu người; hiệu hai quy mô giữ đơn vị triệu người.
Lời giải
Mức tăng=331,5−180,7=150,8 triệu người; hiệu hai quy mô giữ đơn vị triệu người.
Mức tăng khác tỉ lệ tăng
Mức tăng tuyệt đối bằng dân số cuối trừ dân số đầu. Tỉ lệ tăng trong bảng là chỉ tiêu tương đối tại các năm. Dân số vẫn có thể tăng khi tỉ lệ tăng giảm nhưng còn dương.
Từ 2010 đến 2020, dân số tăng 22,5 triệu người; tỉ lệ ở hai mốc giảm 0,9%→0,6%, tức 0,3 điểm phần trăm. Hai phép tính trả lời hai câu hỏi khác nhau.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng với tỉ lệ tăng trong bảng?
Dãy quy mô cho thấy dân số tăng.
Hai đại lượng khác đơn vị.
Đúng. So từng cặp mốc thấy tỉ lệ không giảm liên tục; quy mô dân số phải đọc từ dãy triệu người.
1980→2000 tăng 1,0%→1,2%.
Lời giải
So từng cặp mốc thấy tỉ lệ không giảm liên tục; quy mô dân số phải đọc từ dãy triệu người.
Lao động, thị trường và già hóa
Dân số đông tạo nguồn lao động và thị trường tiêu dùng lớn. Nhập cư góp phần quan trọng vào gia tăng dân số. Việc làm, kĩ năng và hạ tầng giúp biến quy mô thành sức sản xuất.
SGK nêu tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên tăng, làm tăng nhu cầu y tế, chăm sóc, phúc lợi. Khi phân tích cơ cấu tuổi, cần phân biệt số người trong độ tuổi lao động với số người đang có việc làm.
Bài luyện
0,6% năm 2020 có tên chỉ tiêu là gì?
Đây là hiệu quy mô 2010–2020.
Đúng. Đọc tên hàng, đơn vị và mốc: bảng ghi tỉ lệ tăng dân số, không phải các chỉ tiêu khác.
Đô thị hóa là chỉ tiêu riêng.
Mật độ có đơn vị người/km².
Lời giải
Đọc tên hàng, đơn vị và mốc: bảng ghi tỉ lệ tăng dân số, không phải các chỉ tiêu khác.
Bài luyện
Tỉ lệ người cao tuổi tăng thường làm tăng yêu cầu nào?
Đúng. Thay đổi cơ cấu tuổi ảnh hưởng nhu cầu dịch vụ, an sinh và tổ chức nguồn lực xã hội.
Người cao tuổi vẫn có nhu cầu riêng.
Tuổi chưa xác định tình trạng việc làm.
Công nghệ vẫn là nguồn lực phát triển.
Lời giải
Thay đổi cơ cấu tuổi ảnh hưởng nhu cầu dịch vụ, an sinh và tổ chức nguồn lực xã hội.
Đang học