Quy mô và tốc độ là hai chỉ tiêu
Bảng 31.1 SGK, nguồn World Bank, 2022. GDP là giá hiện hành, đơn vị tỉ USD; tốc độ tăng GDP tính bằng %.
| Năm dữ liệu | GDP | Tăng GDP |
|---|---|---|
| 2000 | 151,8 | 4,2 |
| 2010 | 417,4 | 3,0 |
| 2019 | 387,9 | 0,1 |
| 2020 | 335,4 | −6,4 |
GDP năm cuối lớn hơn năm đầu, nhưng giảm từ mốc 2010 đến các mốc sau. Tốc độ tăng GDP năm 2020 âm theo bộ số SGK.
Bài luyện
Tốc độ tăng GDP năm 2020 theo bảng 31.1 là bao nhiêu?
Không phải số trong bảng 31.1 SGK.
335,4 là quy mô GDP tính bằng tỉ USD.
Khác dấu, đơn vị và chỉ tiêu.
Đúng. Bảng 31.1 ghi tốc độ −6,4%; cần đọc đúng dấu âm và không nhầm với quy mô GDP.
Lời giải
Bảng 31.1 ghi tốc độ −6,4%; cần đọc đúng dấu âm và không nhầm với quy mô GDP.
Phát triển trên nhiều điều kiện
Nam Phi là một trong những nền kinh tế quan trọng của châu Phi theo bối cảnh bài học. Khoáng sản, hạ tầng, nhân lực, khoa học–công nghệ, vốn và quan hệ với thị trường quốc tế hỗ trợ các ngành.
Tài nguyên không tự quyết định mọi kết quả: khai thác cần công nghệ và vận tải; chế biến cần nguồn lực, thị trường; dịch vụ cần nhân lực và tổ chức cung ứng. Những điều kiện này phân bố và được sử dụng khác nhau theo địa bàn.
Bài luyện
Vì sao không giải thích mọi kết quả kinh tế chỉ bằng khoáng sản?
Dịch vụ cũng cần nhiều điều kiện.
Nguồn lực và khả năng khai thác có khác biệt.
Đúng. Khoáng sản tạo một cơ sở, còn khả năng phát triển là kết quả phối hợp nhiều điều kiện.
Sản phẩm vẫn cần kết nối.
Lời giải
Khoáng sản tạo một cơ sở, còn khả năng phát triển là kết quả phối hợp nhiều điều kiện.
So đầu–cuối và từng khoảng
Theo bảng, GDP năm 2020 gấp 335,4÷151,8≈2,21 lần năm 2000. Đây là tỉ số giá trị theo giá hiện hành quy USD; không dùng nó thay tăng trưởng thực. Chênh lệch giữa các mức USD còn gắn giá và quy đổi tiền tệ.
Nhận xét nên có mức đầu–cuối, những khoảng biến động và chỉ tiêu đang xét. Không viết “GDP tăng liên tục” chỉ vì năm cuối lớn hơn năm đầu; cũng không lấy mức tăng GDP âm để suy mọi ngành đều giảm cùng một tỉ lệ.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về GDP giá hiện hành trong bảng?
Tốc độ âm không có nghĩa quy mô bằng không.
Đúng. Cần đọc đủ bốn mốc: tăng từ 2000 đến 2010 rồi giảm ở hai mốc sau, dù cuối vẫn lớn hơn đầu.
Bỏ qua 2010 bằng 417,4 rồi giảm.
2000–2010 tăng từ 151,8 lên 417,4.
Lời giải
Cần đọc đủ bốn mốc: tăng từ 2000 đến 2010 rồi giảm ở hai mốc sau, dù cuối vẫn lớn hơn đầu.
Bài luyện
335,4÷151,8≈2,21 lần phản ánh gì?
Đúng. Phép chia hai mức cùng dãy cho số lần quy mô giá trị, không tự xác định tăng trưởng thực hoặc phân phối thu nhập.
Sai nội dung và khoảng thời gian.
GDP quốc gia không đo kết quả từng hộ.
Khác đối tượng và đơn vị.
Lời giải
Phép chia hai mức cùng dãy cho số lần quy mô giá trị, không tự xác định tăng trưởng thực hoặc phân phối thu nhập.
Đang học