Cơ cấu hàng và quan hệ sản xuất
Theo SGK, xuất khẩu có khoáng sản, kim loại và nông sản; nhập khẩu gồm máy móc, thiết bị, hóa chất, sản phẩm xăng dầu, thực phẩm, dược phẩm và những hàng khác. Xuất khẩu gắn năng lực sản xuất và nhu cầu thị trường; nhập khẩu đáp ứng nhiều nhu cầu đầu vào và đời sống.
Danh mục một số hàng không có nghĩa mỗi loại có cùng tỉ trọng. Muốn so quy mô từng nhóm phải có dữ liệu theo nhóm, cùng năm và phương pháp.
Bài luyện
Danh mục hàng xuất khẩu cho phép kết luận gì?
Cần số trị giá từng nhóm để so tỉ trọng.
Nguồn nêu nhiều nhóm.
Máy móc, nguyên liệu có thể là đầu vào sản xuất.
Đúng. Danh mục cho biết loại sản phẩm, chưa cho phân phối trị giá; xuất và nhập gắn nhiều nhu cầu khác nhau.
Lời giải
Danh mục cho biết loại sản phẩm, chưa cho phân phối trị giá; xuất và nhập gắn nhiều nhu cầu khác nhau.
Bảng trị giá hàng hóa và dịch vụ
Bảng 31.4 SGK, nguồn World Bank, 2022; đơn vị: tỉ USD. Đây là trị giá xuất, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, không chỉ thương mại hàng hóa.
| Năm dữ liệu | Xuất khẩu | Nhập khẩu |
|---|---|---|
| 2000 | 37,0 | 33,1 |
| 2005 | 68,2 | 68,8 |
| 2010 | 107,6 | 102,8 |
| 2015 | 96,1 | 100,6 |
| 2020 | 93,2 | 78,3 |
Xuất và nhập năm cuối cao hơn năm đầu, nhưng tăng tới mốc 2010 rồi giảm ở các mốc sau; không tăng liên tục.
Bài luyện
Xu hướng xuất khẩu qua các mốc có đặc điểm nào?
2000–2010 tăng từ 37,0 lên 107,6.
Các giá trị trong bảng khác nhau.
Đúng. Nhận xét cần cả xu hướng đầu–cuối lẫn diễn biến từng khoảng, không đồng nhất hai cách nhìn.
Bỏ qua các khoảng giảm sau 2010.
Lời giải
Nhận xét cần cả xu hướng đầu–cuối lẫn diễn biến từng khoảng, không đồng nhất hai cách nhìn.
Cán cân và tổng có cách tính khác nhau
Cán cân=xuất−nhập. Theo thứ tự các năm trong bảng, cán cân là 3,9; −0,6; 4,8; −4,5; 14,9 tỉ USD. Cán cân dương là xuất siêu, âm là nhập siêu; có cả hai trạng thái nên không nhận xét “luôn xuất siêu”.
Tổng xuất, nhập năm 2020=93,2+78,3=171,5 tỉ USD. Tổng phản ánh quy mô hai dòng, cán cân phản ánh chênh lệch. Không lấy chúng cộng vào GDP thành một “tổng kinh tế”.
Bài luyện
Cán cân năm 2015 theo bảng bằng bao nhiêu?
100,6 là trị giá nhập tỉ USD, không phải cán cân%.
Đúng. 96,1−100,6=−4,5 tỉ USD; dấu âm cho biết nhập lớn hơn xuất ở mốc này.
196,7 là tổng hai dòng, không phải cán cân.
Đã bỏ dấu âm khi xuất nhỏ hơn nhập.
Lời giải
96,1−100,6=−4,5 tỉ USD; dấu âm cho biết nhập lớn hơn xuất ở mốc này.
Bài luyện
Tổng xuất, nhập năm 2020 theo bảng là bao nhiêu?
Đúng. Tổng=93,2+78,3=171,5 tỉ USD; khác cán cân=xuất−nhập.
Là cán cân, dùng phép trừ.
Đúng số nhưng sai đơn vị và đối tượng.
Chỉ là xuất khẩu, thiếu nhập khẩu.
Lời giải
Tổng=93,2+78,3=171,5 tỉ USD; khác cán cân=xuất−nhập.
Đang học