Hai trọng tâm khác nhau
Liên hợp quốc (UN) thành lập năm 1945, nhằm duy trì hòa bình, an ninh quốc tế, thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác giải quyết vấn đề chung trên cơ sở những nguyên tắc của tổ chức. SGK nhấn mạnh bình đẳng, quyền tự quyết, tôn trọng quyền con người và những quyền tự do cơ bản.
Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hoạt động từ 1995, gắn với hệ thống thương mại đa phương: quy tắc, đàm phán, giám sát thực hiện và giải quyết bất đồng thương mại trong khuôn khổ thỏa thuận. Cả hai đều thúc đẩy hợp tác nhưng không có cùng chức năng.
Bài luyện
Cặp tổ chức – trọng tâm nào phù hợp?
Không khớp những vai trò được học.
Không phải chức năng của hai tổ chức.
Không thể đồng nhất hai phạm vi hoạt động.
Đúng. Hai tổ chức có các trọng tâm khác nhau.
Lời giải
UN có phạm vi hòa bình, an ninh, quan hệ hữu nghị và hợp tác rộng. WTO tập trung vào hệ thống thương mại giữa các thành viên, không thay toàn bộ chức năng của UN.
Giữ năm của thông tin
SGK dùng mốc 2021: UN có 193 thành viên, WTO có 164 thành viên. Mốc Việt Nam tham gia trong bài: UN năm 1977, WTO năm 2007. Những năm này khác năm thành lập của từng tổ chức.
Thông tin thành viên có thể thay đổi: WTO thông báo Timor-Leste trở thành thành viên thứ 166 ngày 30/8/2024. Đây là mốc bổ sung từ nguồn WTO, không sửa nhãn 2021 của bảng SGK thành số năm 2024. Khi dùng một con số phải nêu rõ đang trả lời theo mốc nào.
Bài luyện
Khi câu hỏi ghi “theo mốc 2021 trong SGK”, số thành viên WTO nào phù hợp?
Đã đổi tổ chức.
Thứ tự gia nhập của Việt Nam không là tổng số thành viên 2021.
Đúng. Đó là số trong SGK cho năm 2021.
166 gắn với mốc bổ sung 2024, không được đổi nhãn.
Lời giải
Cần trả lời đúng thời điểm và tổ chức. SGK ghi WTO 164 thành viên ở mốc 2021; thông tin 166 của 2024 là một mốc khác.
Mục tiêu và cơ chế, không phải kết quả tự có
UN tạo diễn đàn và cơ chế hợp tác; WTO tạo khuôn khổ để thành viên đàm phán, thực hiện quy tắc và xử lí các vấn đề thương mại. Mục tiêu nâng cao đời sống, tạo việc làm hoặc giữ gìn hòa bình cần được thực hiện qua hợp tác và trách nhiệm của các bên.
Không từ việc một nước là thành viên suy rằng mọi xung đột hay khó khăn thương mại của nước đó đã biến mất. Khi tìm hiểu hoạt động thực tế, chọn một vấn đề, nguồn và thời gian rõ, phân biệt mục tiêu tổ chức với kết quả đã ghi nhận.
Bài luyện
Việc một nước là thành viên WTO cho phép kết luận trực tiếp điều nào hơn?
Tham gia hợp tác không xóa sự khác biệt cơ cấu.
Đúng. Tư cách thành viên chưa thay mọi chỉ tiêu kết quả.
Kết quả phụ thuộc nhiều điều kiện.
Khuôn khổ có cơ chế xử lí tranh chấp, không có nghĩa tranh chấp không tồn tại.
Lời giải
Tư cách thành viên là quan hệ với tổ chức, không tự chứng minh mọi kết quả kinh tế hoặc mọi vấn đề đã giải quyết.
Bài luyện
Bảng về một tổ chức nên phân biệt những mốc nào?
Đúng. Ba mốc trả lời ba câu hỏi khác nhau.
Các sự kiện không nhất thiết cùng thời điểm.
Năm truy cập không thay lịch sử tổ chức.
Số thành viên không phải niên đại.
Lời giải
Mốc lịch sử thành lập, số thành viên tại một thời điểm và năm tham gia của Việt Nam có ý nghĩa riêng. Ghi đủ tiêu đề cột để tránh nhầm.
Đang học