Nguồn mỏ, việc làm và chuỗi sản xuất
Khai khoáng là hoạt động quan trọng, tạo nguyên liệu, việc làm và nguồn thu xuất khẩu. Vàng, kim cương, than cùng các nguồn mỏ khác gắn với nhiều hoạt động trong bài. Khai thác tập trung tại nơi có tài nguyên, nhưng còn cần vận tải, điện, vốn và công nghệ.
Vai trò không chỉ ở lượng khai thác: sản phẩm còn liên kết với luyện kim, chế biến và dịch vụ. Tác động tới đất, nước và đời sống cần được xem cùng lợi ích kinh tế.
Bài luyện
Khai khoáng liên hệ với ngành khác qua cơ chế nào?
Khai thác và luyện kim là những hoạt động khác nhau.
Khai thác vẫn cần tổ chức và lao động.
Bảng dùng nhiều đơn vị khác nhau.
Đúng. Khai khoáng tạo đầu vào và nhu cầu cho nhiều mắt xích, cần phối hợp nguồn lực trong chuỗi sản xuất.
Lời giải
Khai khoáng tạo đầu vào và nhu cầu cho nhiều mắt xích, cần phối hợp nguồn lực trong chuỗi sản xuất.
Các loại sản phẩm có đơn vị khác nhau
Bảng 31.3 SGK, nguồn USGS, 2022. Vàng tính bằng tấn, kim cương bằng triệu ca-ra, than đá bằng triệu tấn.
| Năm dữ liệu | Vàng | Kim cương | Than đá |
|---|---|---|---|
| 2010 | 189,0 | 8,9 | 257,2 |
| 2015 | 145,0 | 8,2 | 252,2 |
| 2020 | 96,0 | 8,5 | 248,1 |
Vàng và than giảm qua các mốc; kim cương giảm rồi tăng. Cả ba năm cuối thấp hơn năm đầu, nhưng không có nghĩa mọi loại giảm ở mọi khoảng.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về kim cương trong bảng?
8,9 giảm xuống 8,2 trong khoảng đầu.
Đơn vị kim cương là triệu ca-ra.
Đúng. Đọc đủ ba mốc cho thấy đổi chiều; nhận xét cả kỳ không thay diễn biến từng khoảng.
8,2 tăng lên 8,5 triệu ca-ra trong 2015–2020.
Lời giải
Đọc đủ ba mốc cho thấy đổi chiều; nhận xét cả kỳ không thay diễn biến từng khoảng.
Không đổi sản lượng thành trữ lượng hoặc thứ hạng
Sản lượng là lượng khai thác trong kỳ; trữ lượng là chỉ tiêu nguồn mỏ, cần định nghĩa và mốc riêng. 96 tấn vàng khai thác năm 2020 không có nghĩa trữ lượng trong lòng đất chỉ còn 96 tấn.
Bảng của một nước cho thấy diễn biến sản lượng nước đó; muốn xếp hạng thế giới phải có dữ liệu các nước cùng năm, cùng chỉ tiêu. Không suy thứ hạng chỉ từ việc một khoáng sản có vai trò quan trọng.
Bài luyện
96 tấn vàng năm 2020 trong bảng 31.3 có nghĩa gì?
Tấn vàng không phải số người.
Đúng. Cần đọc đúng tiêu đề bảng và đơn vị: đây là sản lượng, không phải trữ lượng, tiền hoặc lao động.
Trữ lượng khác sản lượng trong kỳ.
Khác đơn vị và chỉ tiêu.
Lời giải
Cần đọc đúng tiêu đề bảng và đơn vị: đây là sản lượng, không phải trữ lượng, tiền hoặc lao động.
Bài luyện
Để kết luận thứ hạng sản lượng vàng thế giới cần dữ liệu nào?
Đúng. Thứ hạng là kết quả so nhiều đối tượng tương thích; vai trò quan trọng của một ngành không tự xác định vị trí xếp hạng.
Chưa có các đối tượng so xếp hạng.
Khác khoáng sản, chỉ tiêu và thời gian.
Tên mỏ không cho thứ hạng quốc gia.
Lời giải
Thứ hạng là kết quả so nhiều đối tượng tương thích; vai trò quan trọng của một ngành không tự xác định vị trí xếp hạng.
Đang học