Cơ cấu có đủ thành phần
Bảng 31.1 SGK, nguồn World Bank, 2022; đơn vị: %. NLTS là nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; CNXD là công nghiệp và xây dựng. Cột Thuế là thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm.
| Năm dữ liệu | NLTS | CNXD | Dịch vụ | Thuế |
|---|---|---|---|---|
| 2000 | 2,6 | 28,2 | 61,2 | 8,0 |
| 2010 | 2,1 | 25,3 | 64,3 | 8,3 |
| 2019 | 2,0 | 23,6 | 64,4 | 10,0 |
| 2020 | 2,5 | 23,4 | 64,6 | 9,5 |
Bốn phần cộng thành 100% mỗi năm. Không tự đưa thuế vào dịch vụ để biến thành ba phần.
Bài luyện
Ba khu vực sản xuất năm 2020 cộng thành 90,5%; phần còn lại là gì?
Không phải thành phần của cơ cấu GDP.
Làm sai thành phần theo nguồn.
Khác đơn vị và phạm vi.
Đúng. 2,5+23,4+64,6=90,5; thành phần thuế 9,5 đưa tổng về 100%, đúng cấu trúc bảng.
Lời giải
2,5+23,4+64,6=90,5; thành phần thuế 9,5 đưa tổng về 100%, đúng cấu trúc bảng.
Đọc vị trí ngành và thay đổi
Dịch vụ có tỉ trọng lớn nhất trong các mốc, tăng từ 61,2% lên 64,6%. CNXD giảm từ 28,2% xuống 23,4%. NLTS giảm so đầu kỳ nhưng tăng từ 2,0% năm 2019 lên 2,5% năm 2020.
Chênh lệch tỉ trọng dùng điểm phần trăm: dịch vụ tăng 3,4; CNXD giảm 4,8 điểm phần trăm giữa 2000 và 2020. Không dùng nhận xét của hai đầu để khẳng định mọi khoảng, mọi ngành cùng chiều.
Bài luyện
Tỉ trọng CNXD giảm bao nhiêu điểm phần trăm giữa 2000 và 2020?
23,4 là mức cuối, không phải mức giảm.
Mức cuối nhỏ hơn mức đầu.
Đúng. 28,2−23,4=4,8 điểm phần trăm; cần xác định đúng chiều giảm và đơn vị chênh lệch.
Phép trừ hai tỉ trọng không cho số lao động.
Lời giải
28,2−23,4=4,8 điểm phần trăm; cần xác định đúng chiều giảm và đơn vị chênh lệch.
Vai trò không chỉ được đo bằng tỉ trọng
NLTS có tỉ trọng nhỏ nhưng hỗ trợ an ninh lương thực, việc làm nông thôn và xuất khẩu. Công nghiệp tạo nhiều sản phẩm, nguyên liệu và việc làm. Dịch vụ hỗ trợ lưu thông, tài chính, du lịch và các nhu cầu đời sống.
Theo SGK, dịch vụ chiếm 64,6% GDP và sử dụng 72,4% lao động năm 2020. Hai tỉ lệ có mẫu số khác nhau; không lấy tỉ trọng GDP làm tỉ lệ lao động hoặc cộng hai tỉ lệ này.
Bài luyện
64,6% GDP và 72,4% lao động dịch vụ năm 2020 khác nhau ở đâu?
Cả hai là phần trăm của những tổng khác nhau.
Đúng. Tỉ trọng phải được đọc cùng tổng làm mẫu số; đóng góp GDP không đồng nhất số lao động sử dụng.
Hai mẫu số và nội dung khác nhau.
Không cộng hai tỉ lệ khác cơ sở.
Lời giải
Tỉ trọng phải được đọc cùng tổng làm mẫu số; đóng góp GDP không đồng nhất số lao động sử dụng.
Bài luyện
Tỉ trọng NLTS thấp có nghĩa ngành không quan trọng không?
Đúng. Đánh giá vai trò cần kết hợp đóng góp giá trị với chức năng sản xuất, việc làm và các quan hệ khác.
Một chỉ tiêu chưa bao quát chức năng ngành.
NLTS cung cấp nhiều sản phẩm thiết yếu.
Cơ cấu GDP không xác định lao động bằng không.
Lời giải
Đánh giá vai trò cần kết hợp đóng góp giá trị với chức năng sản xuất, việc làm và các quan hệ khác.
Đang học