Dữ liệu theo ba nhóm mục đích trong SGK
Bảng SGK tr.43, nguồn sách dẫn Tổ chức Du lịch Thế giới, 2022. Năm dữ liệu là 2010, 2015, 2017, 2019; đơn vị theo sách: triệu người. Trong bảng dưới, TQ–GT là tham quan, giải trí; TG–YT–TT là tôn giáo, y tế, thăm thân.
| Năm | TQ–GT | TG–YT–TT | Công vụ |
|---|---|---|---|
| 2010 | 491,5 | 263,3 | 130,12 |
| 2015 | 638,1 | 322,0 | 158,3 |
| 2017 | 739,8 | 358,7 | 167,2 |
| 2019 | 784,8 | 377,7 | 175,1 |
Trong ba nhóm được cho, tham quan, giải trí có số lượng lớn nhất ở mọi mốc. Cả ba chuỗi đều tăng qua các mốc trong bảng. Không đổi năm nguồn 2022 thành năm dữ liệu, hoặc tự coi ba nhóm là toàn bộ mọi hoạt động du lịch.
Bài luyện
Theo bảng, nhóm tham quan, giải trí tăng thêm bao nhiêu từ 2010 đến 2019?
159,7 là chỉ số phần trăm tính theo gốc 2010.
59,7 là phần trăm tăng thêm, không phải chênh quy mô.
Đó là tổng hai mốc, không phải mức tăng thêm.
Đúng. 784,8−491,5=293,3 triệu người; giữ đúng đơn vị và khoảng thời gian.
Lời giải
784,8−491,5=293,3 triệu người; giữ đúng đơn vị và khoảng thời gian.
Tính quy mô thay đổi và chỉ số gốc 100
Mức tăng thêm = số cuối − số đầu. Ví dụ, nhóm tham quan, giải trí tăng 784,8−491,5=293,3 triệu người trong giai đoạn 2010–2019 theo bảng.
Chỉ số tại năm xét = số năm xét ÷ số năm gốc ×100. Lấy 2010=100, năm 2019 của nhóm này bằng 784,8÷491,5×100≈159,7%. Vì số gốc đã là 100, phần tăng thêm so gốc là 159,7−100=59,7%, không phải tăng thêm 159,7%.
| Năm | TQ–GT | TG–YT–TT | Công vụ |
|---|---|---|---|
| 2010 | 100,0 | 100,0 | 100,0 |
| 2015 | 129,8 | 122,3 | 121,7 |
| 2017 | 150,5 | 136,2 | 128,5 |
| 2019 | 159,7 | 143,4 | 134,6 |
Bảng chỉ số đơn vị %, làm tròn một chữ số thập phân; tính từ số gốc chưa làm tròn trung gian.
Bài luyện
Chỉ số 159,7% với 2010=100 có nghĩa gì?
Chỉ số lớn hơn 100 thể hiện tăng trong chuỗi này.
Chỉ số giai đoạn không phải tốc độ mỗi năm.
Đúng. Phải lấy chỉ số trừ 100 để xác định phần trăm tăng thêm so năm gốc.
Đã tính cả phần gốc 100 vào mức tăng thêm.
Lời giải
Phải lấy chỉ số trừ 100 để xác định phần trăm tăng thêm so năm gốc.
Tự xử lí và viết nhận xét
Tự tính mức tăng thêm, chỉ số cho từng nhóm, lập bảng kết quả và viết nhận xét có dẫn số. Theo bảng, nhóm tham quan, giải trí vừa có quy mô lớn nhất vừa tăng nhanh nhất xét chỉ số 2019 so 2010; tiếp theo về chỉ số là nhóm tôn giáo, y tế, thăm thân rồi công vụ.
Nếu vẽ chỉ số, giãn mốc năm đúng khoảng cách 5, 2 và 2 năm; ghi tên, gốc, đơn vị, chú giải và nguồn. Biểu đồ của bài tách ba chuỗi để đọc rõ, trục tung bắt đầu từ 100. Không suy chỉ số giai đoạn thành tốc độ tăng bình quân mỗi năm. Sản phẩm thực hành là bảng tự tính và nhận xét, có thể kèm biểu đồ tự vẽ.
Bài luyện
Nhóm công vụ năm 2019 có chỉ số khoảng bao nhiêu nếu 2010=100?
175,1 là số lượng năm cuối, chưa chia số gốc.
Đúng. 175,1÷130,12×100≈134,6%; nghĩa tăng thêm khoảng 34,6% so gốc.
44,98 là chênh quy mô triệu người.
Đã đảo phép chia về chiều gần ngược.
Lời giải
175,1÷130,12×100≈134,6%; nghĩa tăng thêm khoảng 34,6% so gốc.
Bài luyện
Khi so tốc độ theo chỉ số 2019/2010, thứ tự nào đúng?
Đúng. So 159,7; 143,4; 134,6 cho thứ tự chỉ số tăng trưởng. Đây là so giai đoạn, khác quy mô tuyệt đối.
Quy mô gốc nhỏ chưa tự chứng minh chỉ số lớn nhất.
Cùng số gốc chuẩn hóa không làm mức tăng về sau bằng nhau.
Đã đảo thứ tự; cần so chỉ số 159,7; 143,4; 134,6.
Lời giải
So 159,7; 143,4; 134,6 cho thứ tự chỉ số tăng trưởng. Đây là so giai đoạn, khác quy mô tuyệt đối.
Đang học