Sáu phần trong tổng diện tích lưu vực
Hình 2 SGK, nguồn sách dẫn MRC, 2022; đơn vị: %. Mẫu số của mọi hàng là tổng diện tích lưu vực Mê Công.
| Quốc gia | Tỉ lệ |
|---|---|
| Trung Quốc | 21 |
| Mi-an-ma | 3 |
| Lào | 25 |
| Thái Lan | 23 |
| Cam-pu-chia | 20 |
| Việt Nam | 8 |
Sáu tỉ lệ cộng thành 100%. Lào có phần diện tích lớn nhất, tiếp theo là Thái Lan; Mi-an-ma nhỏ nhất theo bộ số này.
Bài luyện
Theo bộ số hình 2, nước nào có phần diện tích lưu vực lớn nhất?
Thái Lan là 23%, không phải 25%.
Số 81% không có trong bảng.
Mi-an-ma là 3%.
Đúng. So sáu phần cùng mẫu số cho thấy 25% của Lào lớn nhất.
Lời giải
So sáu phần cùng mẫu số cho thấy 25% của Lào lớn nhất.
Chênh lệch và tỉ số là hai cách so
Lào hơn Thái Lan 25−23=2 điểm phần trăm; phần diện tích của Lào bằng 25÷23≈1,09 lần phần của Thái Lan. Chênh lệch tính bằng điểm phần trăm, còn tỉ số tính bằng lần.
Việt Nam và Cam-pu-chia cộng lại chiếm 8+20=28% diện tích lưu vực theo bộ số SGK. Phép cộng hợp lệ vì cùng chỉ tiêu, cùng mẫu số và các phần không trùng nhau.
Bài luyện
Lào hơn Thái Lan bao nhiêu điểm phần trăm?
48 là tổng 25+23, không phải chênh lệch.
Đó không phải hiệu 25−23.
Đúng. 25−23=2 điểm phần trăm. Nếu hỏi gấp bao nhiêu lần mới dùng phép chia.
Lấy hiệu hai tỉ lệ cho điểm phần trăm, không phải lần.
Lời giải
25−23=2 điểm phần trăm. Nếu hỏi gấp bao nhiêu lần mới dùng phép chia.
8% của lưu vực khác tỉ lệ trong lãnh thổ Việt Nam
Thông tin khoảng 20% lãnh thổ Việt Nam thuộc lưu vực trong SGK tr.14 dùng mẫu số là diện tích lãnh thổ Việt Nam. Nó khác tỉ lệ 8% ở bảng trên, có mẫu số là diện tích toàn lưu vực. Hai tỉ lệ không mâu thuẫn chỉ vì khác nhau.
Tỉ lệ diện tích cũng không cho biết trực tiếp phần đóng góp dòng chảy, lượng nước sử dụng hay quyền sử dụng nước. Những nội dung đó cần chỉ tiêu, dữ liệu và cơ sở riêng.
Bài luyện
Vì sao 8% và khoảng 20% trong hai thông tin về Việt Nam có thể cùng đúng?
Hai thông tin được nêu đều nói về diện tích.
Đúng. Muốn so tỉ lệ phải xác định tử số và mẫu số; ở đây hai mẫu số khác nhau.
Mẫu số quyết định nội dung của tỉ lệ.
Chênh lệch không được giải thích bằng cách này.
Lời giải
Muốn so tỉ lệ phải xác định tử số và mẫu số; ở đây hai mẫu số khác nhau.
Bài luyện
Có thể rút trực tiếp kết luận nào từ bảng diện tích?
Đúng. 20+8=28% là phép cộng các phần cùng chỉ tiêu, mẫu số; các kết luận về nước hoặc quyền không được suy từ bảng này.
Diện tích không thay chỉ tiêu đóng góp dòng chảy.
Bảng diện tích không xác định quyền sử dụng.
Các tỉ lệ nói về phần lưu vực và cũng không bằng nhau.
Lời giải
20+8=28% là phép cộng các phần cùng chỉ tiêu, mẫu số; các kết luận về nước hoặc quyền không được suy từ bảng này.
Đang học