Nguồn nước có biến động theo mùa và địa bàn
SGK nêu lượng nước trung bình năm khoảng 475 tỉ m³. Đây là thể tích nước trong một năm, khác lưu lượng tại một thời điểm tính bằng m³/s. Cần giữ đúng đại lượng khi so sánh.
Ở hạ lưu, mùa lũ thường khoảng tháng 6–11, gắn với mùa mưa. MRC nêu khoảng 70–80% lượng nước năm tập trung trong mùa lũ. Dòng chảy còn chịu ảnh hưởng điều kiện từng phụ lưu, nước từ thượng lưu và hoạt động điều tiết; không quy mọi nơi về một nguồn nước duy nhất.
Bài luyện
475 tỉ m³/năm trong thông tin SGK khác m³/s ở điểm nào?
Khoảng thời gian và cách biểu hiện khác nhau.
Đây là thể tích theo thời gian.
Nội dung là lượng nước, không phải đa dạng loài.
Đúng. Phân biệt tổng lượng theo kỳ và lưu lượng giúp tránh so các số không cùng đại lượng.
Lời giải
Phân biệt tổng lượng theo kỳ và lưu lượng giúp tránh so các số không cùng đại lượng.
Nhịp nước liên hệ với phù sa và sinh vật
Nước theo mùa hỗ trợ vận chuyển phù sa, duy trì đất ngập nước, sinh cảnh và vòng đời nhiều loài cá. Những mối liên hệ đó tạo nguồn lực cho nông nghiệp, thủy sản và đời sống cộng đồng.
Tác dụng thay đổi theo địa điểm và mức ngập. Nước lũ có thể mang phù sa và hỗ trợ nguồn lợi, đồng thời gây thiệt hại khi ngập sâu hoặc xảy ra ở nơi có dân cư, tài sản dễ bị tổn thương.
Bài luyện
Mùa lũ hạ lưu được khái quát ở khoảng nào?
Không phù hợp khái quát hạ lưu trong nguồn.
Nguồn nước có tính mùa rõ.
Đúng. MRC khái quát mùa lũ hạ lưu khoảng tháng 6–11, gắn với mùa mưa; thời điểm cụ thể còn thay đổi.
Mùa lũ là một khoảng thời gian, từng năm có biến động.
Lời giải
MRC khái quát mùa lũ hạ lưu khoảng tháng 6–11, gắn với mùa mưa; thời điểm cụ thể còn thay đổi.
Dùng thông tin để thích ứng
Dự báo, theo dõi mưa, mực nước, lưu lượng và chất lượng nước giúp bố trí sản xuất và giảm rủi ro. Một số đo mực nước thấp chưa đủ phân biệt do thiếu mưa, thay đổi vận hành, khai thác nước hay các yếu tố khác.
Khi phân tích, xác định địa bàn, mùa và khoảng thời gian; đối chiếu chuỗi dữ liệu, hoạt động sử dụng nước và thông tin khí tượng. Hợp tác chia sẻ dữ liệu giúp hiểu biến động trên phạm vi rộng hơn một điểm đo.
Bài luyện
Nhận xét nào phản ánh đủ hai mặt của lũ?
Địa bàn, mức ngập, dân cư và khả năng thích ứng khác nhau.
Đúng. Cần xét cả chức năng sinh thái và rủi ro, theo địa điểm và mức ngập.
Ngập có thể gây thiệt hại tùy mức độ và nơi xảy ra.
Nhịp nước ảnh hưởng sinh cảnh và vòng đời nhiều loài.
Lời giải
Cần xét cả chức năng sinh thái và rủi ro, theo địa điểm và mức ngập.
Bài luyện
Muốn giải thích một giai đoạn thiếu nước, nên dùng cách nào?
Đúng. Nhiều yếu tố cùng tác động nên cần bằng chứng phù hợp về thời gian, không gian và cơ chế.
Ảnh đơn lẻ chưa giải thích quá trình và các yếu tố.
Nguồn và chế độ nước khác nhau theo địa bàn, mùa.
Mưa là một yếu tố quan trọng cần xét.
Lời giải
Nhiều yếu tố cùng tác động nên cần bằng chứng phù hợp về thời gian, không gian và cơ chế.
Đang học