So sánh bốn cuộc cách mạng công nghiệp

Hình 1 và bảng SGK trình bày tiến trình qua bốn cuộc cách mạng. Đây là khung thời kì để so sánh, không phải mọi nước đều bắt đầu, hoàn thành cùng ngày. | Lần | Mốc khái quát | |---|---| | 1 | Nửa cuối thế kỉ XVIII đến giữa XIX | | 2 | Nửa cuối thế kỉ XIX đến đầu XX | | 3 | Nửa sau thế kỉ XX | | 4 | Từ đầu thế kỉ XXI | SGK nêu Anh là nơi khởi phát lần thứ nhất, Hoa Kỳ trong khung trình bày lần thứ hai, thứ ba; quá trình lan tỏa liên quan nhiều nước.

Lần thứ nhất nổi bật ở thay nhiều thao tác thủ công bằng máy, với năng lượng nước và hơi nước. Lần thứ hai sử dụng điện, động cơ và dây chuyền cho sản xuất hàng loạt. Lần thứ ba dùng điện tử, công nghệ thông tin để phát triển tự động hóa. Lần thứ tư tích hợp dữ liệu, kết nối và các công nghệ để tổ chức hệ thống linh hoạt, thông minh hơn. Cần phân biệt cơ giới hóa một thao tác, tự động hóa quá trình và tích hợp nhiều khâu; chúng có quan hệ kế thừa, không phải ranh giới tuyệt đối của mọi thiết bị.

Theo khung SGK, lần thứ nhất tác động rõ tới dệt, cơ khí, vận tải, trước hết ở Anh và một số nước châu Âu. Lần thứ hai tác động nhiều ngành, mở rộng ở các nước công nghiệp. Lần thứ ba và thứ tư có tác động lớn trên phạm vi kinh tế toàn cầu. Khi so sánh, giữ cùng bốn câu hỏi: diễn ra trong khung nào, nội dung chủ yếu, công nghệ và cách sản xuất tiêu biểu, phạm vi tác động. Không suy tác động toàn cầu nghĩa mọi nơi có cùng mức tiếp cận hoặc kết quả.