Hạ tầng thông tin phục vụ nhiều hoạt động
Viễn thông với điện thoại, internet và các ứng dụng hỗ trợ kết nối, trao đổi, quản lí từ xa. Công nghệ dữ liệu, điện toán đám mây và kết nối thiết bị có thể nâng chất lượng, cách tổ chức cung ứng. Muốn dùng hiệu quả cần hạ tầng, thiết bị, kĩ năng và chất lượng dịch vụ.
Theo SGK, năm 2019 thế giới có hơn 4,3 tỉ người sử dụng internet. Đây là số liệu theo năm nguồn, không gọi là quy mô hiện tại. Nhu cầu liên lạc, kinh tế, dân cư và khả năng đầu tư góp phần giải thích khác biệt phát triển.
Bài luyện
Một địa bàn có dịch vụ trực tuyến nhưng nhiều hộ thiếu thiết bị hoặc kết nối ổn định. Nhận xét nào phù hợp?
Sự có mặt chưa bảo đảm khả năng sử dụng.
Đầu vào và năng lực tiếp nhận vẫn quan trọng.
Dân số là mẫu số của một số chỉ tiêu tiếp cận.
Đúng. Cần xét điều kiện sử dụng.
Lời giải
Mở dịch vụ trực tuyến là một bước, còn tiếp cận phụ thuộc thiết bị, kết nối, kĩ năng và cách tổ chức. Không dùng sự có mặt để thay mức đáp ứng.
Thuê bao không phải số cá nhân duy nhất
Một người có thể có nhiều thuê bao; một kết nối có thể được nhiều người dùng chung. Vì vậy số thuê bao và số người dùng không đồng nhất. Chỉ tiêu thuê bao trên 100 dân có thể lớn hơn 100, không có nghĩa hơn 100% dân số là các cá nhân khác nhau.
Ví dụ minh họa có 100 người,140 thuê bao di động và 70 người dùng internet. Hai chỉ tiêu lần lượt là 140 thuê bao/100 dân và 70% dân dùng internet. Các số tự đặt chỉ giúp phân biệt cách tính, không phải thống kê một nước.
Bài luyện
Trong ví dụ,140 thuê bao/100 dân có thể đổi thành 140% người dùng internet không?
Đã đổi đối tượng, đơn vị trái dữ liệu.
Số thuê bao không tạo thêm số cá nhân.
Đúng. Cần dữ liệu người dùng riêng.
Không có giả định như vậy.
Lời giải
Một cá nhân có thể gắn nhiều thuê bao nên chỉ tiêu thuê bao/100 dân không phải phần trăm cá nhân. Ví dụ có 70 người dùng internet, tương ứng 70%.
Đọc nền màu theo tỉ lệ, giữ mốc 2019
Hình 35 trang 100 SGK là bản đồ tỉ lệ dân sử dụng internet của các nước năm 2019. Bốn khoảng chú giải: dưới 50%; từ 50 đến dưới 70%; từ 70 đến dưới 90%; từ 90% trở lên. Đọc năm, đại lượng, chú giải rồi mới xác định nhóm của một nước.
Tỉ lệ cao không tự là tổng người dùng lớn nhất vì tổng còn tùy dân số. Nền theo quốc gia cũng không có nghĩa mọi địa phương hoặc mọi nhóm dân cư trong nước có cùng tiếp cận.
Bài luyện
Một nước minh họa có 85% dân dùng internet sẽ thuộc khoảng nào của hình 35?
85 chưa đạt 90.
Đúng.85 nằm trong khoảng này.
85 lớn hơn giới hạn 50.
85 đã vượt giới hạn trên 70.
Lời giải
Phải dùng đúng khoảng chú giải. Từ 70 đến dưới 90 bao gồm 85 nhưng không bao gồm 90; ngưỡng 90 thuộc nhóm tiếp theo.
Kết hợp tỉ lệ với dân số và điều kiện
Ví dụ minh họa cùng năm: A có 10 triệu dân,80% dùng internet; B có 50 triệu dân,40% dùng internet. Tổng người dùng lần lượt 8 triệu và 20 triệu. A có tỉ lệ cao hơn, B có số người dùng nhiều hơn.
Liên hệ cuộc sống bằng một nhu cầu cụ thể, xem lợi ích, khả năng tiếp cận và hạn chế thông tin. Kiểm nguồn, năm, phạm vi khi thu thập; không suy từ bản đồ 2019 sang kết nối hiện tại.
Bài luyện
Theo ví dụ A và B, kết luận nào đúng?
Đúng. Cần phân biệt phần trăm với số tuyệt đối.
Đã bỏ dân số khác nhau.
50 triệu× 40%=20 triệu.
Cùng đơn vị tỉ lệ không làm tổng bằng nhau.
Lời giải
A:10 × 0,8=8 triệu; B:50 × 0,4=20 triệu. Tỉ lệ mô tả phần trong dân số, còn tổng cần nhân quy mô dân số tương ứng.
Đang học