Thủy sản: khai thác, nuôi trồng và phân bố

Thủy sản cung cấp thực phẩm, nguyên liệu chế biến, hàng xuất khẩu, việc làm và đóng góp kinh tế. Hoạt động ở các địa bàn liên quan còn gắn với bảo đảm an ninh, chủ quyền quốc gia. Có thủy sản nước ngọt, nước lợ và nước mặn. Sản xuất gắn nguồn nước, khí hậu, mùa vụ và đối tượng sống. Công nghệ, quản lí môi trường, bảo quản, chế biến và chuỗi cung ứng giúp sử dụng sản phẩm hiệu quả, đáp ứng chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Khai thác thu nguồn lợi sẵn có trong tự nhiên; nuôi trồng chủ động tổ chức giống, chăm sóc và thu hoạch. Nuôi trồng có thể ở vùng nước ngọt, lợ, mặn; khai thác không chỉ có ở biển mà còn có nguồn lợi nội địa. Khai thác phụ thuộc nguồn lợi, phương tiện, lao động và tổ chức. Nuôi cần giống, thức ăn, môi trường, kĩ thuật và quản lí. Cả hai đều có thể gây sức ép nếu sử dụng vượt khả năng nguồn lực hoặc quản lí chất thải không phù hợp.

Hình 25.2 trang 75 SGK biểu hiện sản lượng thủy sản của một số nước năm 2019, phân biệt khai thác và nuôi trồng bằng màu. Đọc chú giải, đơn vị triệu tấn rồi xem từng cột của cùng nước. Nguồn lợi, mặt nước, công nghệ, lao động và thị trường giúp giải thích khác biệt. Trong hình, Trung Quốc thể hiện quy mô lớn, nuôi trồng nổi bật. Không từ bản đồ một năm mà kết luận mọi nước đều tăng liên tục hoặc dùng đó làm số liệu hiện tại.

Có thể tìm hiểu một hoạt động khai thác hoặc nuôi ở địa phương: đối tượng, nguồn nước, mùa, cách tổ chức, đầu ra và tác động. Nếu tìm thị trường nhập khẩu thủy sản, dùng báo cáo có năm và ghi rõ là sản lượng hay giá trị xuất khẩu. Quy mô sản xuất lớn chưa tự bảo đảm hiệu quả hoặc sử dụng bền vững. Cần xem khả năng duy trì nguồn lợi, chất lượng nước, tổn thất, chuỗi tiêu thụ và nhu cầu cụ thể.