Thủy quyển và chế độ nước sông

Thủy quyển là toàn bộ nước trên Trái Đất, phân bố trong đại dương, trên lục địa, trong đất đá, khí quyển và cơ thể sinh vật. Nước có thể tồn tại ở thể lỏng, rắn hoặc hơi. Nước ở các bộ phận liên hệ qua các quá trình như bốc hơi, mưa, thấm và dòng chảy. Nước đại dương chiếm phần rất lớn, nhưng nước ngọt trên lục địa có vai trò trực tiếp với đời sống và sản xuất. Vì vậy, lượng nước nhiều trên toàn Trái Đất không đồng nghĩa mọi nơi đều sẵn nước ngọt để sử dụng.

Lưu lượng là thể tích nước đi qua một mặt cắt ngang sông trong một đơn vị thời gian, thường biểu thị bằng m³/s. Chế độ nước là sự thay đổi có tính chu kì của lưu lượng trong năm. Muốn nhận xét chế độ nước, cần một chuỗi số liệu theo thời gian, không chỉ một giá trị đo. Nguồn cấp của sông gồm nước mưa, nước băng tuyết tan và nước ngầm. Sông phụ thuộc nhiều vào mưa thường có mùa nước lớn gắn với mùa mưa; sông nhận nhiều nước băng tuyết có thể tăng lưu lượng khi băng tuyết tan. Nước ngầm góp phần duy trì dòng chảy giữa các thời kì ít mưa.

Địa hình dốc có thể làm nước tập trung nhanh. Hồ đầm và thực vật giữ lại một phần nước, góp phần điều tiết dòng chảy. Nếu nhiều phụ lưu đưa lũ tới cùng một đoạn trong thời gian gần nhau, nguy cơ lũ chồng lũ tăng. Chi lưu đưa nước rời dòng chính, ảnh hưởng khả năng thoát nước. Các yếu tố phối hợp với nguồn cấp. Không kết luận chỉ từ một đặc điểm như có rừng hoặc có hồ rằng lưu vực chắc chắn không bao giờ xảy ra lũ.