Tài nguyên thiên nhiên và khả năng tái sinh

Tài nguyên thiên nhiên là những giá trị vật chất trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, chế biến, sử dụng phục vụ cuộc sống. Tài nguyên đa dạng và phân bố không đồng đều. Khả năng sử dụng còn liên quan hiểu biết, công nghệ, nhu cầu và cách tổ chức. Có nhiều cách phân loại. Bài học dùng khả năng tái sinh so với tốc độ tiêu thụ của con người; cần giữ đúng tiêu chí, không ghép lẫn các nhóm từ những cách phân loại khác.

Theo sơ đồ SGK, nhóm vô hạn gồm những nguồn được bổ sung liên tục như gió, mặt trời, thủy triều, sóng biển, địa nhiệt. Nhóm hữu hạn chia thành có thể tái tạo như nước, đất, sinh vật khi được quản lí phù hợp và không thể tái tạo như than, khí thiên nhiên, kim loại. Tên nhóm vô hạn trong khung này không có nghĩa tại mọi nơi đều huy động được nguồn với công suất vô hạn. Gió, bức xạ, điều kiện khai thác khác nhau theo nơi, thời điểm; vẫn cần công nghệ, hạ tầng và quản lí tác động.

Nước, đất, sinh vật có khả năng bổ sung, phục hồi trong những điều kiện nhất định. Khai thác quá mức, ô nhiễm, phá nơi sống hoặc làm suy thoái đất có thể khiến nguồn giảm về lượng, chất lượng và khả năng sử dụng. Vì vậy cần giữ điều kiện tái tạo và điều chỉnh mức, cách dùng. Có vòng tuần hoàn nước không chứng minh mọi nơi luôn đủ nước sạch; có cây tái sinh không có nghĩa mọi mức khai thác rừng đều được bù ngay.

Thu hồi, tái sử dụng, tái chế kim loại có thể đưa vật liệu trở lại sản xuất và giảm một phần nhu cầu nguồn mới. Nhưng việc đó không làm trữ lượng mỏ tự được bổ sung nhanh như nguồn có thể tái tạo. Phân loại theo tái sinh tự nhiên khác đánh giá khả năng tuần hoàn vật liệu. Cả sử dụng tiết kiệm, thu hồi và quản lí chất thải đều có ý nghĩa khi có điều kiện thực hiện.