Quặng là đầu vào cho chuỗi sản xuất
Kim loại được dùng trong máy móc, thiết bị, xây dựng, giao thông và hàng tiêu dùng. Khai thác quặng cung cấp nguyên liệu cho các khâu tiếp theo, có quan hệ với quá trình công nghiệp hóa.
Quặng gồm các nhóm như kim loại đen, màu, quý, hiếm. Quặng khai thác chưa đồng nghĩa ngay với kim loại thành phẩm. Tùy loại và công nghệ còn có tuyển, chế biến, luyện và các khâu khác; không cộng trùng các công đoạn hoặc đổi tên sản phẩm khi đọc số liệu.
Bài luyện
Một bảng ghi sản lượng quặng sắt. Có thể đổi nhãn ngay thành sản lượng thép mà giữ nguyên số không?
Quặng và thép không đồng nhất về thành phần, khâu sản xuất.
Tên sản phẩm là thông tin thiết yếu của dữ liệu.
Đổi đơn vị không thay đối tượng sản phẩm.
Đúng. Cần dữ liệu tương ứng với loại sản phẩm.
Lời giải
Dữ liệu phải giữ đúng đối tượng. Quặng đầu vào khác sản phẩm kim loại đã chế biến, nên không đổi nhãn mà giữ trị số như thể cùng đại lượng.
Nguồn quặng và điều kiện huy động
Theo bài học và hình 29.1 năm 2019, có ví dụ quặng sắt ở Ô-xtrây-li-a, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Bra-xin; bô-xít ở Ô-xtrây-li-a, Ghi-nê và một số nước; đồng ở Chi-lê, Dăm-bi-a, In-đô-nê-xi-a và các nơi khác.
Nguồn quặng ảnh hưởng vị trí khai thác, còn chất lượng, khả năng tiếp cận, công nghệ, hạ tầng, vốn và thị trường ảnh hưởng cách sử dụng. Danh sách khái quát không có nghĩa mọi nơi trong một nước đều có cùng tài nguyên.
Bài luyện
Yếu tố nào giúp giải thích khác biệt quy mô khai thác giữa các nơi cùng có quặng?
Không có quan hệ đồng nhất như vậy.
Màu nền chưa thay thông tin tài nguyên và sản xuất.
Đúng. Sự có mặt của quặng chưa cho toàn bộ khả năng khai thác.
Các điều kiện này có thể khác nhau.
Lời giải
Quy mô khai thác là kết quả phối hợp điều kiện tự nhiên, kĩ thuật và kinh tế. Cùng có quặng vẫn có thể khác về khả năng huy động.
Tái sử dụng không làm tài nguyên thành vô hạn
Khai thác thiếu hợp lí có thể làm suy giảm nguồn tài nguyên, biến đổi địa hình, phát sinh chất thải và tác động nước, đất. Cần tổ chức sử dụng hiệu quả, quản lí chất thải và phục hồi theo điều kiện.
Tái sử dụng, tái chế kim loại giúp giảm một phần nhu cầu nguyên liệu mới và lượng thải. Khả năng thu hồi còn phụ thuộc sản phẩm, phân loại, công nghệ và quản lí; không coi mọi phế liệu tự trở thành nguyên liệu sử dụng được ngay.
Bài luyện
Vì sao thu hồi kim loại sau sử dụng có ý nghĩa với nguồn lực?
Thu hồi có thể giảm một phần nhu cầu, không tự thay mọi nguồn đầu vào.
Đúng. Đây là tác dụng có điều kiện của thu hồi, tái chế.
Thu hồi vật liệu không làm nguồn địa chất trở thành vô hạn.
Sản phẩm, chất lượng vật liệu và cách xử lí khác nhau.
Lời giải
Tái chế giúp sử dụng lại vật liệu đã có, nhưng cần thu gom, phân loại và công nghệ phù hợp. Không đồng nhất tác dụng giảm nhu cầu với xóa toàn bộ nhu cầu nguyên liệu mới.
Bài luyện
Khi đọc bản đồ quặng, thao tác nào đúng?
Đúng. Không ghép các loại quặng theo phỏng đoán.
Nguồn có nhiều loại với kí hiệu riêng.
Không tự gán lượng cho kí hiệu.
Cần dữ liệu giá trị, sản phẩm và thời gian khác tương ứng.
Lời giải
Đọc bản đồ cần nhận đúng đối tượng rồi mới mô tả, giải thích phân bố. Các kết luận định lượng hoặc hiện tại đòi hỏi dữ liệu mà hình phân bố chưa cung cấp.
Đang học