Lấy độ lệch nơi đến trừ độ lệch nơi đi
Khi hai nơi dùng giờ có độ lệch UTC đã cho, tính chênh lệch bằng độ lệch nơi cần tìm trừ độ lệch nơi đã biết. Sau đó cộng chênh lệch ấy vào giờ đã biết.
Ví dụ minh họa: A dùng UTC+7, B dùng UTC+9. B sớm hơn A $9-7=2$ giờ. Nếu A là 20 giờ thì B là 22 giờ cùng ngày. Với nơi dùng UTC−5, cần giữ dấu âm: từ UTC+7 đến UTC−5 có chênh lệch $(-5)-7=-12$ giờ.
Phép tính áp dụng đúng các độ lệch đã cho; đề thực tế cần xác định nơi cụ thể, ngày và quy ước giờ tương ứng.
Ví dụ đi lùi sang ngày trước
A dùng UTC+7, đang là 6 giờ ngày 10/3. B dùng UTC−5. Chênh lệch giờ B so với A là $(-5)-7=-12$ giờ. Vậy giờ chưa chuẩn hóa của B là $6-12=-6$ giờ.
Vì kết quả nhỏ hơn 0, cộng 24 để được 18 giờ và lùi một ngày: B là 18 giờ ngày 9/3. Không được ghi “−6 giờ ngày 10/3” trên đồng hồ thông thường.
Bài luyện
A dùng UTC+7 đang là 23 giờ ngày 8/4. B dùng UTC+9. B đang là lúc nào?
Đúng giờ nhưng sai ngày; kết quả đã vượt 24 giờ.
B sớm hơn A hai giờ nên cần cộng, không trừ.
Độ lệch cần cộng là 9 − 7 = 2 giờ, không phải 9 giờ.
Đúng. Cộng hai giờ được 25 giờ, tức 1 giờ ngày sau.
Lời giải
B sớm hơn A $9-7=2$ giờ. Ta có $23+2=25$ giờ. Trừ 24 được 1 giờ và tăng ngày lịch từ 8/4 lên 9/4.
Bài luyện
A dùng UTC+7 đang là 4 giờ ngày 12/5. B dùng UTC−3. B đang là lúc nào?
B muộn hơn A mười giờ, không sớm hơn.
Chênh lệch phải là (−3) − 7 = −10 giờ.
Đúng. Chênh lệch là −10 giờ; 4 − 10 = −6, đổi thành 18 giờ ngày trước.
Kết quả đã đi lùi qua 0 giờ nên phải lùi ngày.
Lời giải
Độ lệch của B so với A là $(-3)-7=-10$ giờ. Giờ B là $4-10=-6$ giờ; cộng 24 được 18 giờ và lùi sang ngày 11/5.
Kiểm lại bằng chiều sớm – muộn
Nơi có độ lệch UTC lớn hơn có giờ sớm hơn tại cùng một thời điểm. Sau khi tính, kiểm tra kết quả có đúng chiều ấy không. Tiếp đó chuẩn hóa về khoảng từ 0 giờ đến dưới 24 giờ và điều chỉnh ngày. Nếu qua cuối tháng hoặc cuối năm, phải dùng lịch tương ứng.
| Kết quả giờ tính ban đầu | Cách xử lí |
|---|---|
| Từ 0 đến dưới 24 | Giữ giờ và ngày |
| Từ 24 trở lên | Trừ 24 và tăng một ngày, lặp lại nếu cần |
| Nhỏ hơn 0 | Cộng 24 và lùi một ngày, lặp lại nếu cần |
Bài luyện
Sau khi đổi giờ, kết quả là 27 giờ ngày 31/12. Cách ghi đúng là gì?
Kết quả vượt 24 giờ phải tăng ngày, không lùi ngày.
Đúng. Trừ 24 giờ và chuyển sang ngày đầu năm sau.
Đã chuẩn hóa giờ nhưng chưa tăng ngày.
Giờ đồng hồ chưa được chuẩn hóa.
Lời giải
Lấy $27-24=3$ giờ và tăng một ngày. Ngày sau 31/12 là 1/1 của năm tiếp theo.
Đường chuyển ngày quốc tế
Đường chuyển ngày quốc tế gần kinh tuyến 180° nhưng được điều chỉnh trong thực tế để phù hợp lãnh thổ. Khi đi qua đường này từ phía tây sang phía đông, lùi một ngày lịch; từ phía đông sang phía tây, tăng một ngày lịch. Quy ước giúp thống nhất lịch trên toàn cầu.
Cần phân biệt bài toán đi qua đường chuyển ngày với phép đổi giờ bằng độ lệch UTC. Nếu đã tính đúng giờ và ngày bằng độ lệch UTC thì không tự cộng hoặc trừ thêm một ngày lần nữa.
Bài luyện
Một hành trình đi qua đường chuyển ngày quốc tế từ phía tây sang phía đông. Theo quy ước, ngày lịch được điều chỉnh thế nào?
Đúng. Đây là quy ước cho hướng từ tây sang đông qua đường chuyển ngày.
Đó là quy ước khi đi qua theo hướng ngược lại.
Quy ước điều chỉnh một ngày lịch, không phải một tháng.
Đường chuyển ngày chính là nơi áp dụng quy ước điều chỉnh ngày.
Lời giải
Khi đi qua đường chuyển ngày quốc tế từ phía tây sang phía đông, ngày lịch lùi một ngày. Đi theo hướng ngược lại thì tăng một ngày.
Bài luyện
Một phép đổi giờ theo độ lệch UTC đã cho kết quả 18 giờ ngày trước. Có cần tự lùi thêm một ngày vì hai nơi ở hai phía đường chuyển ngày không?
Điều chỉnh thêm như vậy sẽ làm sai ngày.
Bán cầu Bắc hay Nam không phải căn cứ cho bước điều chỉnh thêm.
Bài toán yêu cầu giờ và ngày nên cần ghi đủ kết quả.
Đúng. Không điều chỉnh ngày hai lần cho cùng một phép đổi giờ.
Lời giải
Phép đổi bằng độ lệch UTC đã xác định chênh lệch thời gian và ngày lịch tương ứng. Không áp dụng thêm một lần tăng hoặc lùi ngày cho chính kết quả ấy.
Đang học