Đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

Biểu đồ khí hậu thường kết hợp đường nhiệt độ và cột lượng mưa. Phải xem chú giải, xác định đường/cột và trục đơn vị tương ứng. Trong biểu đồ minh họa dưới đây, nhiệt độ đọc ở trục trái (°C), lượng mưa ở trục phải (mm). Không dùng chiều cao cột mưa để đọc thành nhiệt độ, cũng không cộng nhiệt độ với lượng mưa. Hai đại lượng có đơn vị và ý nghĩa khác nhau.

Bộ số liệu do BTVN đặt để luyện đọc, không phải quan trắc của một trạm thật. Đường đỏ cao nhất 30°C ở tháng 6 và 7, thấp nhất 17°C ở tháng 1. Cột mưa lớn nhất ở tháng 8, 300 mm. Tổng mưa năm là 1 555 mm.

Tổng lượng mưa năm là tổng lượng mưa của 12 tháng. Không lấy lượng mưa của tháng nhiều mưa nhất làm tổng năm. Sau khi đọc tổng, cần nhận xét mưa tập trung hay đều, các tháng mưa nhiều và các tháng mưa ít. Ở trạm A, các tháng 5–10 có lượng mưa cao hơn rõ so với các tháng đầu và cuối năm; tháng 8 đạt cực đại. Vì vậy, mưa phân hóa theo mùa khá rõ. Đây là nhận xét từ dữ liệu, không tự xác định tên một trạm thực tế.

Có thể viết: “Trạm minh họa A có nhiệt độ các tháng từ 17 đến 30°C, biên độ năm 13°C. Tổng mưa năm 1 555 mm; mưa tập trung hơn vào tháng 5–10, cao nhất tháng 8.” Đoạn này tách nhiệt độ và mưa, dùng đúng số và đơn vị. Để kết luận kiểu khí hậu của một trạm thực tế, cần thêm vị trí, thời kì số liệu và hệ phân loại đang dùng. Không xác định quốc gia chỉ vì biểu đồ có một mùa mưa.