Chọn vấn đề và thực hiện trọn quy trình
Chọn một vấn đề thuộc tự nhiên, dân cư, ngành kinh tế, môi trường và phát triển bền vững trong chương trình Địa lí 10 hoặc địa lí địa phương. Có thể tìm hiểu một loại tài nguyên, phân bố dân cư, hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ hoặc một vấn đề môi trường có nguồn phù hợp.
Thực hiện năm bước: xác định câu hỏi và tên; xây dựng đề cương; thu thập, xử lí, hệ thống hóa; viết và chọn hình thức trình bày; báo cáo kết quả, trao đổi và hoàn thiện. Ghi địa bàn, thời gian và nguồn thực tế đã dùng. Nếu làm nhóm, phân công rõ và đối chiếu chung trước khi ghép bài.
Cần có sản phẩm do người học thực hiện. Các câu trắc nghiệm chỉ rà cách làm, chưa chứng minh đã hoàn thành viết và trình bày.
Bài luyện
Sản phẩm nào đáp ứng yêu cầu thực hành hơn?
Nhớ quy trình chưa thay việc thực hiện.
Đề cương là một bước, chưa là toàn bộ sản phẩm.
Không phù hợp yêu cầu trung thực và tự thực hiện.
Đúng. Có cả quá trình và sản phẩm thực tế.
Lời giải
Yêu cầu là viết được và trình bày báo cáo. Cần thực hiện các bước, ghi nguồn, phân tích và hoàn thiện; câu luyện không thay sản phẩm.
Ví dụ minh họa: kiểm số và giới hạn nhận xét
Số dưới đây do BTVN đặt để luyện cách xử lí, không phải khảo sát của một trường thật. Giả định cùng một thời điểm và cách đếm, cây được chia theo ba khu vực không trùng nhau.
| Khu vực | Số cây |
|---|---:|
| A | 4 |
| B | 6 |
| C | 10 |
Tổng = 4 + 6 + 10 = 20 cây. Tỉ trọng của khu C = 10/20 × 100 = 50%. Có thể nói C có nhiều cây nhất trong bảng; chưa thể kết luận C có mật độ hoặc độ che phủ lớn nhất vì chưa biết diện tích, tán cây.
Khi làm báo cáo thực tế, dùng số đã thu thập hoặc nguồn đã kiểm, ghi đúng địa bàn và thời gian. Không bỏ nhãn minh họa rồi coi bảng này là kết quả khảo sát.
Bài luyện
Theo bảng minh họa, khu C chiếm bao nhiêu phần trăm tổng số cây?
20 là tổng số cây; cũng là tỉ trọng khu A, không phải khu C.
Không theo phép tính 10/20 × 100.
Đúng. 10/(4 + 6 + 10) × 100 = 50.
10 là số cây, chưa phải tỉ trọng.
Lời giải
Tổng 20 cây; khu C có 10 cây nên chiếm 10/20 × 100 = 50%. Mẫu số là tổng cùng phạm vi, không phải số của một khu khác.
Bài luyện
Bảng minh họa đã đủ để kết luận khu C có mật độ cây cao nhất chưa?
Tỉ trọng số cây khác diện tích che phủ.
Đúng. Nhiều cây nhất không tự là mật độ cao nhất.
Không được tự thêm điều kiện bằng nhau.
Thiếu diện tích để tính mật độ.
Lời giải
Mật độ bằng số cây chia diện tích. Không có diện tích thì chưa so được mật độ, càng chưa suy được độ che phủ từ tỉ trọng số cây.
Khung sản phẩm và cách đối chiếu
Bài viết cần có tên; câu hỏi, địa bàn, thời gian và cách thu thập; các phần nội dung phù hợp; kết luận, giới hạn; tài liệu tham khảo. Kèm ít nhất bảng, hình hoặc sơ đồ cần thiết để làm rõ câu hỏi, có tên và nguồn. Không thêm hình không liên quan chỉ để đủ số lượng.
Phần phân tích phải phân biệt điều quan sát được, giải thích có căn cứ và thông tin còn thiếu. Đề xuất dựa vào điều kiện, thực trạng; không ghi mục tiêu như kết quả đã đạt. Giữ nguyên phạm vi số liệu cũ khi địa giới đã thay đổi, chỉ ghép chuỗi khi có dữ liệu và cách quy đổi phù hợp.
Trình bày kết quả, trao đổi với người nghe và sửa sản phẩm. Tự rà tên, cấu trúc, nguồn, số tính, nhãn hình, kết luận và thời gian trình bày. Lưu ghi chép cần thiết để có thể giải thích cách đi từ bằng chứng tới kết luận.
Bài luyện
Kết luận nào phù hợp với chính bảng số liệu minh họa?
Đúng. Nêu rõ loại dữ liệu và giới hạn.
Bảng không phải khảo sát thật và không có số nhiệt độ.
Bảng không có kích thước tán.
Đã khái quát quá phạm vi của một ví dụ tự đặt.
Lời giải
Bảng minh họa chỉ cho số cây theo ba khu và tỉ trọng trong bộ dữ liệu tự đặt. Không có dữ liệu để kết luận về trường thật, nhiệt độ, diện tích tán hoặc mọi địa bàn khác.
Bài luyện
Một báo cáo đã có bản viết nhưng chưa trình bày và nhận góp ý. Bước tiếp theo phù hợp là gì?
Tên tệp không thay hoạt động thực tế.
Không được ghi hoạt động chưa thực hiện như đã có.
Nguồn cần thiết cho tính kiểm chứng, không nên bỏ tùy ý.
Đúng. Quy trình có bước báo cáo kết quả và sửa.
Lời giải
Sau bản viết cần trình bày kết quả, trao đổi và hoàn thiện. Có thể sửa lập luận, bổ sung dữ liệu hoặc thu hẹp kết luận theo góp ý; không chỉ đổi hình thức tệp.
Đang học