Đô thị hóa theo nghĩa hẹp và nghĩa rộng

Theo nghĩa hẹp, đô thị hóa là quá trình phát triển đô thị, thể hiện qua quy mô dân số đô thị tăng và diện tích đô thị mở rộng. Theo nghĩa rộng, quá trình này còn bao gồm thay đổi phân bố và cơ cấu dân cư, cơ cấu kinh tế, lao động, lối sống, văn hóa và tổ chức không gian. Vì vậy, nhìn số dân hoặc diện tích chỉ phản ánh một phần. Muốn phân tích sâu hơn cần xem người dân làm việc trong những ngành nào, các hoạt động kết nối ra sao và không gian sống thay đổi thế nào.

Sản xuất công nghiệp thường cần tập trung cơ sở, lao động và những dịch vụ đi kèm. Dịch vụ phát triển đáp ứng nhu cầu sản xuất, trao đổi và sinh hoạt. Việc làm, thị trường và hạ tầng tạo sức hút, làm dân cư tập trung và không gian đô thị phát triển. Đô thị hóa đồng thời hỗ trợ thị trường và liên kết giữa các hoạt động kinh tế. Đây là quan hệ tác động qua lại, có điều kiện về nguồn lực và cách tổ chức. Dân số tăng nhanh mà việc làm, nhà ở và hạ tầng không đáp ứng kịp có thể tạo sức ép.

Chuyển đổi đất, tăng dân thành thị và phổ biến lối sống đô thị có thể diễn ra với nhịp độ khác nhau. Một thay đổi trong phân loại hành chính làm chỉ tiêu thống kê đổi, nhưng chưa tự chứng minh mọi hoạt động kinh tế hoặc hạ tầng đã đổi tương ứng. Khi nhận diện đô thị hóa, nêu rõ đang xét dân số, diện tích, lao động hay một mặt đời sống; kiểm tra năm và phạm vi nguồn. Không từ một biểu hiện riêng suy ra toàn bộ trình độ phát triển hoặc chất lượng sống.