Vi sinh vật chuyển hóa ammonia, nitrite và nitrate

Thức ăn, bài tiết của vật nuôi và phân giải vật chất hữu cơ làm phát sinh các chất chứa nitrogen trong nước. Trong sơ đồ khái quát SGK, nhóm vi khuẩn như Nitrosomonas tham gia chuyển ammonia sang nitrite; nhóm như Nitrobacter chuyển nitrite sang nitrate. Đây là mô tả nguyên lí, không khẳng định chỉ hai nhóm ấy có thể tham gia trong mọi hệ thống. Nitrite có công thức ion NO₂⁻, nitrate là NO₃⁻. Không nhầm nitrite hòa tan với khí NO₂. Ammonia và nitrite có thể gây hại; nitrate thường ít độc hơn trong điều kiện so sánh phù hợp, nhưng không vô hại ở mọi nồng độ, mọi loài và thời gian tiếp xúc.

Quá trình nitrat hóa cần oxygen và điều kiện sống phù hợp cho vi sinh vật. Việc bổ sung chế phẩm không làm oxygen tự sinh ra hoặc bảo đảm chuyển hóa hoàn tất ngay. Nếu nguồn ammonia tăng nhanh hơn khả năng xử lí, ammonia hoặc nitrite vẫn có thể tích lũy. Chuyển thành nitrate không đồng nghĩa nitrogen đã rời khỏi hệ thống. Nitrate có thể được thực vật sử dụng hoặc cần được quản lí bằng các bước phù hợp của hệ thống. Cần kiểm tra các chỉ tiêu và đầu ra, không chỉ ghi “đã dùng vi sinh”.