Từ tán cây đến lớp đất
Tán cây làm giảm một phần lực tác động trực tiếp của mưa xuống đất. Vật rơi rụng và lớp phủ mặt đất góp phần giữ ẩm, tăng khả năng thấm; hệ rễ góp phần giữ đất. Nhờ đó, rừng có thể hạn chế dòng chảy mặt và xói mòn, góp phần điều tiết nguồn nước.
Mức tác dụng phụ thuộc cấu trúc, chất lượng rừng, đất, độ dốc và mưa. Có rừng không có nghĩa là mọi trận lũ hoặc sạt lở đều bị ngăn chặn. Khi rừng bị suy thoái, diện tích còn cây chưa chắc giữ được chức năng phòng hộ như trước.
Khí hậu và nơi sống của sinh vật
Trong quang hợp, cây hấp thụ carbon dioxide; carbon được tích lũy trong sinh khối và có thể được lưu giữ trong hệ sinh thái rừng. Bảo vệ rừng góp phần hạn chế mất kho carbon và bảo vệ khí hậu. Phục hồi rừng cần thời gian, không thể coi một cây mới trồng thay ngay toàn bộ chức năng của cây trưởng thành.
Rừng còn cung cấp nơi sống, thức ăn và điều kiện sinh sản cho nhiều loài. Đa dạng sinh học không chỉ là số cây: còn có sự đa dạng nguồn gene, loài và hệ sinh thái. Giữ nhiều cây cùng một loài không tự động giữ được toàn bộ đa dạng sinh học của rừng tự nhiên.
Cùng có cây nhưng chức năng khác nhau
Hai sườn đồi cùng có cây. Nơi A có tán, lớp phủ và rễ được bảo vệ; nơi B vừa bị lấy sạch lớp phủ, đất trơ lộ ra. Khi mưa, không nên kết luận hai nơi giữ đất tương đương chỉ vì cùng có thân cây. Cần xem cả cấu trúc rừng và tình trạng bề mặt đất.
Bài luyện
Vì sao giữ lớp phủ đất trong rừng có thể góp phần hạn chế xói mòn?
Rễ giữ đất và lớp phủ bảo vệ bề mặt có vai trò bổ sung cho nhau.
Tác dụng phòng hộ có giới hạn, còn phụ thuộc mưa, địa hình và chất lượng rừng.
Đúng: tác dụng xuất phát từ quá trình mưa tác động lên mặt đất và nước di chuyển.
Lớp phủ không làm mưa ngừng rơi.
Lời giải
Đúng: tác dụng xuất phát từ quá trình mưa tác động lên mặt đất và nước di chuyển.
Bài luyện
Nhận định nào đúng về carbon trong hệ sinh thái rừng?
Mất hoặc suy thoái rừng có thể làm giảm lượng carbon được lưu giữ.
Đúng: quang hợp tạo chất hữu cơ, góp phần tích lũy carbon.
Hấp thụ CO₂ diễn ra trong quang hợp, không phải do chặt cây.
Tích lũy sinh khối cần thời gian và điều kiện sinh trưởng.
Lời giải
Đúng: quang hợp tạo chất hữu cơ, góp phần tích lũy carbon.
Bài luyện
Chỉ biết diện tích có cây tăng, có thể kết luận điều gì về đa dạng sinh học?
Đúng: diện tích là một chỉ tiêu, không thay thế thông tin về chất lượng sinh cảnh và thành phần sinh vật.
Sự trở lại của loài cần được khảo sát, không suy ra chỉ từ diện tích.
Rừng trồng và rừng tự nhiên có thể rất khác về cấu trúc và sinh vật.
Đếm thân cây không phản ánh đầy đủ gene, loài và hệ sinh thái.
Lời giải
Đúng: diện tích là một chỉ tiêu, không thay thế thông tin về chất lượng sinh cảnh và thành phần sinh vật.
Đang học