Tách nước và chất khô để hiểu thành phần
Thức ăn gồm nước và chất khô. Trong chất khô có chất hữu cơ như protein, lipid, carbohydrate, vitamin và chất vô cơ là các chất khoáng. Mỗi nhóm có vai trò, không nên đánh giá thức ăn chỉ bằng một con số protein.
Protein cung cấp các amino acid phục vụ xây dựng, đổi mới mô và nhiều chức năng sinh học; lipid, carbohydrate là những nguồn năng lượng với khả năng sử dụng tùy đối tượng. Vitamin và khoáng cần lượng phù hợp để duy trì các chức năng sống. Khoáng gồm đa lượng và vi lượng theo lượng cơ thể cần; ít về khối lượng không đồng nghĩa không quan trọng. Lipid còn liên quan cấu tạo cơ thể; giá trị các chất không chỉ là năng lượng. Bổ sung càng nhiều cũng không mặc nhiên càng tốt.
Phần trăm phải đi cùng mẫu số
Nếu tỉ lệ tính trên khối lượng thức ăn nguyên trạng thì nước nằm trong mẫu số; nếu tính theo chất khô thì đã loại phần nước khỏi mẫu số. Hai tỉ lệ không thể so trực tiếp khi cơ sở tính khác nhau. Khối lượng một chất bằng khối lượng phần đang xét nhân với tỉ phần của chất ấy.
Nhu cầu dinh dưỡng khác giữa loài và giai đoạn phát triển. Cần xem thêm cân đối amino acid, năng lượng, độ tiêu hóa và chất lượng nguyên liệu, không chọn mọi thức ăn bằng quy tắc “protein cao nhất là tốt nhất”. Dữ liệu phân tích và nhãn cần đọc cùng đối tượng được chỉ định.
Cùng lượng protein, hai cách biểu thị
Giả định 100 g thức ăn nguyên trạng có 10 g nước và 27 g protein. Chất khô là 90 g. Protein chiếm 27% khối lượng nguyên trạng, còn trên chất khô là 27 : 90 × 100% = 30%. Không có thêm protein được tạo ra; mẫu số đã đổi.
Bài luyện
Trong 100 g thức ăn giả định có 20 g nước. Khối lượng chất khô là bao nhiêu?
Cộng nước vào tổng làm tính lặp phần nước.
20 g là nước, không phải chất khô.
Chất khô là phần còn lại khi tách lượng nước trong cách tính này.
Đúng: 100 − 20 = 80 g chất khô.
Lời giải
Đúng: 100 − 20 = 80 g chất khô.
Bài luyện
Mẫu giả định có 80 g chất khô và 24 g protein. Protein trên chất khô là bao nhiêu?
80 là khối lượng chất khô, không phải tỉ lệ protein.
Không cộng hai khối lượng để tính phần trăm.
Đúng: 24 : 80 × 100% = 30%.
24% sẽ đúng nếu mẫu số là 100 g, khác đề.
Lời giải
Đúng: 24 : 80 × 100% = 30%.
Bài luyện
Vì sao không chọn thức ăn chỉ bằng protein cao nhất?
Nước là thành phần cần phân biệt khi đọc tỉ lệ.
Đúng: một thành phần không đại diện toàn bộ giá trị sử dụng.
Nhu cầu thay đổi theo loài và giai đoạn.
Các nhóm này có vai trò dù thường cần lượng nhỏ.
Lời giải
Đúng: một thành phần không đại diện toàn bộ giá trị sử dụng.
Đang học