Phân biệt theo giống được dùng khi lai trở lại
Trong lai cải tiến của ví dụ SGK, giống nền A có những đặc điểm cần giữ và một số điểm muốn bổ sung từ B. Sau A × B, con lai được lai trở lại với A qua các bước theo chương trình. Mục tiêu là giữ chủ yếu nền A và bổ sung đặc điểm mong muốn, kèm chọn lọc, đánh giá.
Trong lai cải tạo của ví dụ, A cần được thay đổi cơ bản theo hướng sản xuất của B. Sau phép đầu, con lai tiếp tục lai trở lại với B theo chương trình, làm phần nguồn gốc B tăng lên. Không chỉ đổi tên hai phương pháp: cần đọc giống dùng ở bước trở lại và mục đích của việc lai.
Tỉ lệ theo sơ đồ không tự xác nhận tính trạng đã đạt
Ví dụ A × B cho AB có phần nguồn gốc 1/2 A và 1/2 B. Nếu AB lai với A thì phần A của nhóm tiếp là 1/2 + 1/2 × 1/2 = 3/4, phần B là 1/4. Nếu lai trở lại với B thì kết quả đối xứng theo sơ đồ: 1/4 A và 3/4 B.
Khi chương trình đạt yêu cầu, có thể chọn phối trong nhóm để tiếp tục xây dựng dòng/giống. Cụm “tự giao” ở sơ đồ động vật nói việc các cá thể trong nhóm giao phối với nhau, không phải một cá thể tự thụ tinh. Đạt một phần nguồn gốc chưa tự chứng minh tính trạng mong muốn đã cố định hoặc khả năng thích nghi được giữ nguyên; vẫn cần chọn và kiểm tra.
Cùng bước đầu nhưng rẽ hai hướng
Cả hai cách đều có thể bắt đầu bằng A × B. Điểm cần theo dõi ở bước kế là dùng lại A hay B và vì sao. Chỉ nhìn phép lai đầu sẽ chưa phân biệt đầy đủ hai hướng. Tỉ lệ 3/4 sau một lần lai trở lại là kết quả theo sơ đồ của bước đó, không là định mức tối ưu cho mọi giống.
Bài luyện
Nhóm có nguồn gốc 3/4 A, 1/4 B lại phối với giống A. Phần A theo sơ đồ ở nhóm con là bao nhiêu?
1/8 là phần B theo sơ đồ, không phải A.
1/2 + (1/2 × 3/4) = 1/2 + 3/8 = 7/8.
Phần A còn có đóng góp từ bố/mẹ mang 3/4 A.
3/8 chỉ là phần A nhận từ bố/mẹ lai, còn thiếu 1/2 từ A thuần.
Lời giải
1/2 + (1/2 × 3/4) = 1/2 + 3/8 = 7/8.
Bài luyện
Trong ví dụ cải tạo theo hướng B của bài, nhóm con lai được lai trở lại với giống nào?
Lai trở lại với B làm phần nguồn gốc B tăng theo sơ đồ của chương trình.
Lai trở lại với A là hướng giữ nền A trong ví dụ cải tiến đã nêu.
Lai khác loài là nội dung khác và không thể chọn tùy ý.
Nguồn bố mẹ là điều kiện để đọc hướng và tỉ lệ phép lai.
Lời giải
Lai trở lại với B làm phần nguồn gốc B tăng theo sơ đồ của chương trình.
Bài luyện
Cách hiểu nào đúng về “tự giao” trong sơ đồ lai động vật đang xét?
Đó không phải ý của sơ đồ chọn phối ở vật nuôi.
Một lần phối không tự cố định mọi đặc điểm di truyền.
Nguồn gốc theo sơ đồ không thay chọn lọc và đánh giá thực tế.
Cần hiểu trong bối cảnh các cá thể động vật giao phối với nhau.
Lời giải
Cần hiểu trong bối cảnh các cá thể động vật giao phối với nhau.
Đang học