Sâu hại, bệnh hại và thiệt hại đối với cây trồng

Trong bài học, sâu hại là những loài côn trùng gây tổn thương cây như ăn lá, chích hút hoặc đục thân, quả. Có loài gây hại ở một hoặc nhiều giai đoạn; quan sát cần ghi đúng giai đoạn. Nhiều sinh vật khác là thiên địch có ích, nên không coi mọi côn trùng gặp trên ruộng đều cần tiêu diệt. Bệnh hại là trạng thái cây có hình thái, cấu tạo hoặc hoạt động sinh lí bất thường do tác nhân như nấm, vi khuẩn, virus hoặc điều kiện bất lợi. Cùng dấu hiệu lá vàng, héo có thể liên quan nhiều nguyên nhân; cần kết hợp đối tượng cây, hoàn cảnh và dấu hiệu khác trước khi kết luận.

Lá bị mất diện tích hoặc cây bị chích hút, đục phá sẽ sinh trưởng kém. Hoa, quả, hạt bị hại có thể rụng, lép, thối; nặng có thể làm cây chết hoặc mất thu hoạch. Một số côn trùng còn có vai trò truyền tác nhân bệnh, tạo thiệt hại gián tiếp. Phòng trừ phù hợp giúp hạn chế thiệt hại và giữ chất lượng nông sản. Cách phòng trừ còn phải xét sức khỏe con người, sinh vật có ích và môi trường; đạt hiệu quả trước mắt chưa đủ để đánh giá toàn bộ một biện pháp.