Gây đột biến và chọn lọc trong tạo giống

Phương pháp gây đột biến dùng tác nhân thích hợp tạo biến đổi vật chất di truyền, rồi tìm các biến dị có ích cho mục tiêu chọn giống. Không phải mọi biến đổi đều có lợi, cũng không thể chỉ nhìn cây sinh trưởng mạnh để khẳng định đã có đột biến di truyền. Sơ đồ SGK cho cây tự thụ phấn gồm: thu thập vật liệu → xử lí bằng tác nhân gây đột biến → chọn cá thể có biểu hiện mong muốn → tự thụ phấn qua các thế hệ để tạo dòng thuần → đánh giá dòng → khảo nghiệm và thực hiện yêu cầu công nhận. Tác nhân và khâu xử lí thuộc cơ sở có chuyên môn; đây là kiến thức về nguyên lí, không phải hướng dẫn tự sử dụng hóa chất hoặc nguồn bức xạ.

Chọn lọc sau xử lí giúp loại những biến dị không phù hợp. Theo dõi qua thế hệ giúp đánh giá đặc điểm có được duy trì và ổn định hay không. Đánh giá dòng còn phải xét những tính trạng khác, không chỉ điểm mới quan sát được. Đậu tương DT84 và lạc LDH.10 là ví dụ thành tựu gây đột biến được SGK giới thiệu. Ví dụ cho biết một con đường tạo giống; không có nghĩa tất cả cây thuộc loài đó đều được tạo bằng phương pháp này.