Giữ chung hay giữ riêng làm thay đổi cách đánh giá
Chọn lọc hỗn hợp bắt đầu bằng chọn các cây biểu hiện phù hợp mục tiêu rồi thu hạt chung. Vụ sau gieo nguồn hạt chung để đánh giá với giống khởi đầu và giống đối chứng; có thể lặp chu kì khi chưa đạt mục tiêu. Phương pháp đơn giản, ít tốn kém nhưng không theo dõi riêng khả năng di truyền của từng cây đã chọn.
Chọn lọc cá thể giữ hạt từng cây riêng, gieo và đánh giá các dòng con riêng. Nhờ biết dòng con bắt nguồn từ cây nào, có thể đánh giá sâu hơn, tạo nguồn giống đồng đều; đổi lại tốn công, kinh phí và diện tích theo dõi. Cả hai đều cần mục tiêu và đánh giá, không chỉ chọn cây nhìn đẹp.
Chọn theo đối tượng và điều kiện thực hiện
SGK giới thiệu chọn lọc hỗn hợp cho cả cây tự thụ phấn và giao phấn; ở cây tự thụ phấn thường chọn một lần, ở cây giao phấn thường lặp nhiều lần. Chọn lọc cá thể thường được áp dụng với cây tự thụ phấn. Đây là mô tả phương pháp phổ biến, không nên đổi chữ “thường” thành quy luật không có ngoại lệ.
Giống đối chứng là căn cứ so sánh. Khi đánh giá cần bố trí điều kiện phù hợp, tránh lấy khác biệt do chăm sóc hoặc vị trí gieo làm bằng chứng chắc chắn về giống.
Mất thông tin nguồn hạt
Các túi hạt A, B, C ban đầu tương ứng ba cây được chọn. Nếu trộn hết trước khi gieo rồi chỉ theo dõi luống chung, không còn đánh giá riêng dòng con của A, B, C theo cách chọn lọc cá thể. Việc từng chọn cây riêng ở vụ trước không đủ để giữ tên phương pháp khi đã bỏ bước theo dõi riêng.
Bài luyện
Kế hoạch thu hạt từng cây vào túi có mã, gieo mỗi túi thành một dòng và đánh giá riêng phù hợp phương pháp nào?
Nhiều túi hạt chưa có thao tác lai.
Mã theo dõi không gây biến đổi vật chất di truyền.
Thu, giữ và đánh giá dòng con riêng là điểm phân biệt của chọn lọc cá thể.
Cùng thời vụ không có nghĩa nguồn hạt được trộn chung.
Lời giải
Thu, giữ và đánh giá dòng con riêng là điểm phân biệt của chọn lọc cá thể.
Bài luyện
Hạn chế nào gắn với việc thu hạt chung trong chọn lọc hỗn hợp?
Vẫn có thể đánh giá chung với giống khởi đầu và đối chứng.
Trộn hạt làm mất khả năng theo dõi dòng con riêng theo từng cây.
Nguồn hạt chung vẫn được gieo và đánh giá vụ sau.
Đây là yêu cầu của cách theo dõi riêng, không phải thu chung.
Lời giải
Trộn hạt làm mất khả năng theo dõi dòng con riêng theo từng cây.
Bài luyện
Vì sao cần giống đối chứng khi đánh giá kết quả chọn lọc?
Đối chứng giúp đánh giá tương đối trong bố trí phù hợp.
Cần theo dõi cả nguồn mới và đối chứng.
Phải có dữ liệu mới kết luận được, không mặc định kết quả.
Điều kiện bố trí vẫn cần kiểm soát để so sánh có ý nghĩa.
Lời giải
Đối chứng giúp đánh giá tương đối trong bố trí phù hợp.
Đang học