Lâm nghiệp, trồng và chăm sóc rừng

Lâm nghiệp không chỉ gồm trồng và khai thác gỗ. Ngành này còn thực hiện việc quản lí, bảo vệ, phát triển rừng, chế biến và thương mại lâm sản. Nhờ đó, rừng vừa cung cấp gỗ, nhựa, tre, nấm và việc làm, vừa giữ đất, điều hòa nước, tạo nơi sống cho sinh vật và tích lũy carbon trong sinh khối. | Hoạt động | Dấu hiệu trong tình huống | |---|---| | Quản lí rừng | Điều tra, kiểm kê, lập kế hoạch và theo dõi diện tích, trữ lượng | | Phát triển rừng | Trồng mới, trồng lại, chăm sóc, phục hồi rừng | | Bảo vệ rừng | Ngăn chặt phá, phòng cháy, kiểm soát sinh vật gây hại | | Sử dụng, chế biến lâm sản | Khai thác đúng phương án, chế biến nguyên liệu có nguồn gốc hợp pháp | Rừng lấy gỗ có chu kì sản xuất dài và chịu ảnh hưởng của đất, khí hậu, sinh vật. Vì vậy, một mô hình phù hợp ở nơi này chưa chắc phù hợp ở nơi khác. Khi đánh giá phương án lâm nghiệp, cần xem đồng thời hiệu quả kinh tế, tác động xã hội và khả năng bảo vệ môi trường.

Sinh trưởng là sự tăng kích thước, khối lượng: cây cao hơn, đường kính lớn hơn. Phát triển là biến đổi về chất, chẳng hạn chuyển sang ra hoa, kết quả. Trong chu kì sống, cây trải qua giai đoạn non, gần thành thục, thành thục và già cỗi. Cây non thường ưu tiên sinh trưởng sinh dưỡng, chưa ra hoa, kết quả; giai đoạn gần thành thục bắt đầu chuyển sang sinh sản. Khi thành thục, khả năng sinh sản rõ hơn; về già cỗi, sinh trưởng và sức sống suy giảm. Thời gian mỗi giai đoạn khác nhau giữa các loài. Cùng một biểu hiện có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân. Chẳng hạn, cây non thiếu nước cũng có thể héo hoặc khô cành. Vì vậy, muốn xác định giai đoạn phát triển của cây phải kết hợp tuổi cây, đặc điểm sinh trưởng và điều kiện sống, không chỉ dựa vào một dấu hiệu bên ngoài.

Trước khi trồng, chọn loài và cây giống khỏe phù hợp nơi trồng; chuẩn bị đất và bố trí thời vụ mát, đủ ẩm. Thời vụ phải theo vùng, không dùng một tháng cố định cho cả nước. Với cây con có bầu nhựa không tự phân hủy, cần bỏ vỏ bầu theo kĩ thuật, giữ nguyên khối đất quanh rễ; đặt cây, lấp đất và nén phù hợp. Làm vỡ bầu có thể tổn thương rễ, để nguyên túi lại cản rễ phát triển. Sau khi trồng, mỗi biện pháp giải quyết một vấn đề khác nhau: **trồng dặm** bổ sung cây ở vị trí bị chết; **làm cỏ** giảm sự cạnh tranh nước và dinh dưỡng; **tỉa thưa** điều chỉnh mật độ khi cây quá dày; **tỉa cành** đúng kĩ thuật giúp nâng cao chất lượng thân gỗ. Tưới nước và bón phân phải dựa vào nhu cầu của cây và điều kiện nơi trồng. Nếu cây sinh trưởng kém, cần kiểm tra đất, nước, mật độ và sâu bệnh trước khi chọn biện pháp xử lí.