Ba nhóm chất, hai hướng phản ứng
Khí thải động cơ xăng có thể chứa **CO, hydrocarbon chưa cháy (HC) và NOx**. Trong **bộ xúc tác ba thành phần** hoạt động ở điều kiện phù hợp, CO/HC được **oxy hóa** thành CO₂, H₂O; NOx được **khử** để tạo N₂. Chẳng hạn phương trình mô hình `2NO + 2CO → N₂ + 2CO₂` cho thấy N chuyển về N₂, không phải NO bị oxy hóa thành NO₂. Hiệu quả phụ thuộc nhiệt độ bộ xúc tác và điều khiển tỉ lệ không khí–nhiên liệu; lúc lạnh hoặc hệ hỏng hiệu quả có thể thấp. Bộ xúc tác không có nghĩa khí xả hoàn toàn vô hại; CO₂ vẫn là khí nhà kính, và không được chạy động cơ trong không gian kín. Sơ đồ chỉ để phân tích chức năng, không giao thao tác trên bộ xả nóng.
Phân biệt chữ “oxi hóa” và “khử”
CO nhận oxy để thành CO₂: đó là **oxy hóa CO**. NO mất oxy và nitơ có thể tạo N₂: đó là **khử NO**. Cùng một bộ xúc tác hỗ trợ cả hai hướng cho những chất khác nhau; không nói “oxy hóa NO thành N₂”.
Bài luyện
Trong bộ xúc tác ba thành phần, NOx được xử lí theo hướng nào để tạo N₂?
Pít tông thuộc buồng cháy.
Đúng. NO mất oxy, N có thể tạo N₂.
DPF giữ hạt.
Nước két không xử lí NOx.
Lời giải
NO mất oxy, N có thể tạo N₂.
Bài luyện
Sản phẩm nào có thể hình thành khi CO bị oxy hóa?
Đúng. CO nhận thêm oxy.
Không tạo nhiên liệu.
Không tạo chi tiết.
Không sản xuất nước làm mát.
Lời giải
CO nhận thêm oxy.
Bài luyện
Có thể hiểu bộ xúc tác làm khí xả hoàn toàn vô hại ở mọi thời điểm?
Lúc lạnh hiệu quả thấp.
CO₂ vẫn có thể sinh ra.
Khí xả trong phòng kín nguy hiểm.
Đúng. Nhiệt độ và tỉ lệ hòa khí ảnh hưởng hiệu quả.
Lời giải
Nhiệt độ và tỉ lệ hòa khí ảnh hưởng hiệu quả.
Đang học