Hai vị trí đổi chiều
**Điểm chết trên (ĐCT)** là vị trí pít tông gần nắp máy nhất; **điểm chết dưới (ĐCD)** là vị trí xa nắp máy nhất trong mô hình xi lanh thông thường. Pít tông đổi chiều ở hai điểm này. **Hành trình S** là quãng đường giữa ĐCT và ĐCD; với cơ cấu trục khuỷu–thanh truyền thông thường, **S = 2R**, R là bán kính quay của chốt khuỷu. Mỗi hành trình ứng với nửa vòng trục khuỷu. Động cơ bốn kì cần bốn hành trình/hai vòng cho một chu trình; hai kì cần hai hành trình/một vòng. “Điểm chết” là tên vị trí, không có nghĩa máy ngừng vĩnh viễn.
Từ bán kính quay đến hành trình
Nếu R = 45 mm thì S = 2 × 45 = **90 mm**. Muốn tính dung tích, còn cần đường kính xi lanh; biết riêng hành trình chưa cho thể tích. Khi trục khuỷu quay thêm một nửa vòng, pít tông đi một hành trình và đổi vị trí cuối.
Bài luyện
R = 45 mm thì hành trình S bằng bao nhiêu?
Chưa nhân hai.
Nhân bốn sai.
Đổi đơn vị sai.
Đúng. S = 2R = 90 mm.
Lời giải
S = 2R = 90 mm.
Bài luyện
Một chu trình bốn kì cần bao nhiêu vòng trục khuỷu?
Chỉ hai hành trình.
Gấp đôi số cần.
Đúng. Bốn hành trình, mỗi hành trình nửa vòng.
Mới một hành trình.
Lời giải
Bốn hành trình, mỗi hành trình nửa vòng.
Bài luyện
Ở ĐCT, pít tông nằm ở đâu?
Pít tông vẫn trong xi lanh.
Đúng. ĐCT là điểm cao của hành trình.
Đó là ĐCD.
Giữa không là điểm chết.
Lời giải
ĐCT là điểm cao của hành trình.
Đang học