Đặt các phương án trên cùng cơ sở
Trước hết kiểm tra sản phẩm có đáp ứng cùng nhu cầu và các điều kiện bắt buộc hay không. Khi so mức tiêu thụ điện của hai đèn, cần xét cùng yêu cầu chiếu sáng, thời gian hoạt động và dữ liệu công suất tương ứng. Công suất nhỏ chưa đủ kết luận sản phẩm đáp ứng tốt nhu cầu nếu ánh sáng không đạt yêu cầu.
**Giá mua** chỉ là một khoản; chi phí trong thời gian sử dụng còn có thể gồm tiền điện, vật tư, bảo dưỡng hoặc thay thế. Bài tính phải chỉ rõ các khoản đang xét và những giả định, không dùng kết quả của một ví dụ làm quy tắc mua sắm cho mọi sản phẩm.
Ví dụ minh họa: đèn ít tốn điện chưa chắc có tổng chi phí nhỏ hơn ở mọi thời gian
Hai đèn giả định đều đáp ứng yêu cầu an toàn, quang thông 600 lm và hoạt động đủ thời gian tính:
| Dữ kiện minh họa | Đèn A | Đèn B |
|---|---:|---:|
| Công suất | 12 W | 20 W |
| Giá mua | 90.000 đồng | 60.000 đồng |
Xét 1.000 giờ, đơn giá điện **giả định** 2.500 đồng/kWh, chỉ tính giá mua và tiền điện, không tính khoản khác. Điện năng là công suất đổi sang kW nhân thời gian: A dùng 0,012 × 1.000 = 12 kWh; B dùng 0,020 × 1.000 = 20 kWh.
Tổng chi phí: A là 90.000 + 12 × 2.500 = **120.000 đồng**; B là 60.000 + 20 × 2.500 = **110.000 đồng**. A ít tốn điện hơn nhưng B có tổng hai khoản nhỏ hơn trong 1.000 giờ đang xét. Nếu đổi thời gian hoặc giả định, phải tính lại.
Bài luyện
Vẫn các dữ kiện và giả định trong ví dụ nhưng xét 2.000 giờ. Kết quả nào đúng?
Đúng. A dùng 24 kWh, B dùng 40 kWh; cộng giá mua cho kết quả đã nêu.
Đây là kết quả của 1.000 giờ, không phải 2.000 giờ.
Hai số này mới là tiền điện, chưa có giá mua như phạm vi đề yêu cầu.
Quang thông bằng nhau không khiến công suất và tổng chi phí bằng nhau.
Lời giải
Trong 2.000 giờ, A dùng 0,012 × 2.000 = 24 kWh, tổng 90.000 + 24 × 2.500 = 150.000 đồng. B dùng 40 kWh, tổng 60.000 + 40 × 2.500 = 160.000 đồng. Theo đúng hai khoản đã xét, A nhỏ hơn B 10.000 đồng.
Bài luyện
Vì sao trong ví dụ phải nêu hai đèn cùng đáp ứng yêu cầu chiếu sáng?
Quang thông và yêu cầu sử dụng không buộc công suất bằng nhau.
An toàn vẫn là điều kiện phải đáp ứng.
Giá mua và tiền điện là những khoản khác nhau.
Đúng. Nếu không cùng đáp ứng nhiệm vụ thì kết luận chỉ theo công suất có thể sai mục tiêu.
Lời giải
Đúng. Nếu không cùng đáp ứng nhiệm vụ thì kết luận chỉ theo công suất có thể sai mục tiêu.
Bài luyện
Thông tin nào chưa thể kết luận từ phép tính chỉ gồm giá mua và tiền điện?
Đây chính là phạm vi phép tính đã quy định.
Dữ kiện công suất và thời gian cho phép tính chênh lệch điện năng.
Đúng. Còn thiếu bảo dưỡng, thay thế và những điều kiện khác ngoài mô hình.
Khoản này tính được từ công suất, thời gian và đơn giá giả định.
Lời giải
Đúng. Còn thiếu bảo dưỡng, thay thế và những điều kiện khác ngoài mô hình.
Đang học