Bốn nơi lấy thông tin
Bản vẽ chi tiết mô tả một chi tiết để chế tạo và kiểm tra. Cần đọc đủ **hình biểu diễn, kích thước, yêu cầu kĩ thuật, khung tên**. Hình biểu diễn cho biết dáng ngoài và phần trong; kích thước xác định độ lớn, vị trí; yêu cầu kĩ thuật cho biết điều kiện cần đạt sau gia công; khung tên nhận diện tên chi tiết, vật liệu, tỉ lệ và thông tin quản lí. Một hình vẽ nhìn giống chi tiết vẫn chưa đủ nếu thiếu kích thước hoặc yêu cầu cần kiểm.
Trong hình chiếu, nét khuất có thể chỉ lỗ phía trong. Hình cắt giúp nhìn rõ phần vật liệu và khoảng rỗng ở vị trí mặt phẳng cắt. Khi đọc, không lấy độ dài hiển thị trên màn hình thay cho số ghi kích thước.
Tấm đệm minh họa do BTVN dựng
Hình minh họa cho một tấm đệm hình chữ nhật dài 80 mm, rộng 40 mm, dày 8 mm. Hai lỗ xuyên suốt cùng đường kính 10 mm; tâm lỗ ở giữa bề rộng, lần lượt cách cạnh trái 20 mm và 60 mm. Vì vậy khoảng cách hai tâm là $60-20=40$ mm. Bản vẽ chi tiết hoàn chỉnh còn phải ghi vật liệu, yêu cầu kĩ thuật thực tế và khung tên theo mẫu sử dụng. Các số trên hình là dữ kiện học đọc hình, không phải thông số của sản phẩm có sẵn.
Bài luyện
Một hình chiếu đã cho thấy hình dáng tấm đệm nhưng chưa cho biết vật liệu. Cần đọc thêm chỗ nào trên bản vẽ chi tiết?
Đúng. Vật liệu là thông tin nhận diện và yêu cầu của chi tiết, thường ghi ở khung tên hoặc ghi chú.
Đường tâm xác định vị trí đối xứng/lỗ, không cho biết vật liệu.
Mũi tên thuộc phần ghi kích thước.
Khoảng trống không phải nội dung quy định của bản vẽ.
Lời giải
Vật liệu là thông tin nhận diện và yêu cầu của chi tiết, thường ghi ở khung tên hoặc ghi chú.
Bài luyện
Trong ví dụ tấm đệm, hai tâm lỗ cách nhau bao nhiêu?
20 mm là khoảng từ cạnh trái đến tâm lỗ thứ nhất.
60 mm là khoảng từ cạnh trái đến tâm lỗ thứ hai.
80 mm là chiều dài cả tấm.
Đúng. Hai tâm có tọa độ 20 và 60 mm tính từ cạnh trái, nên cách nhau 40 mm.
Lời giải
Hai tâm cùng lấy mốc cạnh trái: $60-20=40$ mm.
Bài luyện
Thông tin “làm tù cạnh” trên bản vẽ chi tiết thuộc nhóm nào?
Không có trị số đo kích thước trong cụm từ này.
Tỉ lệ là quan hệ độ dài hình vẽ với vật thật.
Đúng. Đó là yêu cầu xử lí cạnh sau gia công.
Cụm từ không gọi tên hướng nhìn.
Lời giải
Đó là yêu cầu xử lí cạnh sau gia công.
Đang học