Các phần tử ghi kích thước
Đường kích thước vẽ bằng nét liền mảnh, thường song song với đoạn cần xác định độ lớn, hai đầu thường có mũi tên. Đường gióng cũng là nét liền mảnh, thường vuông góc với đường kích thước và kéo vượt qua nó khoảng 2–4 mm trên bản vẽ giấy. Số kích thước đặt dễ đọc, không bị đường nét khác chạy đè qua.
Trong phạm vi bài học, kích thước dài dùng milimét; kích thước góc dùng độ, phút, giây. Số ghi chỉ giá trị thật. Kí hiệu **Ø** trước số chỉ đường kính; **R** trước số chỉ bán kính cung tròn. Mỗi kích thước chỉ ghi một lần, đồng thời phải đủ kích thước xác định hình dạng và vị trí các bộ phận.
Đọc tấm phẳng có lỗ giữa
Hình minh họa biểu diễn tấm rộng 60 mm, cao 30 mm và có lỗ đường kính 10 mm. Hai đường tâm đi qua giữa tấm thể hiện vị trí tâm lỗ: cách hai cạnh đứng 30 mm và hai cạnh ngang 15 mm. Vòng tròn trong hình là đường bao lỗ nhìn thấy; các đường gạch dài chấm là đường tâm.
Nếu một cung tròn được ghi R10 thì bán kính cung đó là 10 mm, không phải đường kính 10 mm. Khi rà bản vẽ, cần kiểm cả kích thước tổng thể, kích thước từng bộ phận và quan hệ vị trí; chỉ ghi đường kính lỗ chưa luôn đủ xác định lỗ nằm ở đâu.
Bài luyện
Trong hình tấm phẳng, kí hiệu Ø10 cho biết điều gì?
Bán kính dùng kí hiệu R, không phải Ø.
Chiều dài tấm được ghi riêng là 60.
Mỗi số gắn với bộ phận và đường chỉ dẫn tương ứng.
Đúng. Ø là kí hiệu đường kính.
Lời giải
Đúng. Ø là kí hiệu đường kính.
Bài luyện
Một cung tròn ghi R12 có bán kính và đường kính đường tròn tương ứng là bao nhiêu?
6 mm là bán kính của đường tròn đường kính 12, không phải R12.
Bán kính và đường kính của cùng đường tròn không bằng nhau.
Đúng. R12 chỉ bán kính 12; đường kính gấp đôi là 24 mm.
Đã đảo quan hệ bán kính và đường kính.
Lời giải
Đúng. R12 chỉ bán kính 12; đường kính gấp đôi là 24 mm.
Bài luyện
Có hình lỗ không nằm trên trục đối xứng, chỉ ghi đường kính mà chưa có dữ kiện vị trí. Cần bổ sung gì để xác định lỗ?
Đường gióng cần thiết phải được giữ đúng chức năng.
Đúng. Độ lớn lỗ và vị trí tâm là hai thông tin khác nhau.
Lặp đường kính không bổ sung vị trí.
Tô sai loại nét làm khó hiểu bản vẽ.
Lời giải
Đúng. Độ lớn lỗ và vị trí tâm là hai thông tin khác nhau.
Đang học